آسیب‌شناسی نظام مشاوره و راهنمایی تحصیلی در مدارس و ارائه الگوی بهبود

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 13

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره دوم - تابستان 1404

نویسندگان :
منیژه شهرکی دلیر کارشناسی ادبیات از دانشگاه آزاد زابل
الهام شادوند کارشناسی زبان وادبیات فارسی
فاطمه بگم خوشی کارشناسی دینی عربی از دانشگاه آزاد زابل
مهین جنگی کارشناسی آموزش ابتدایی از دانشگاه آزاد زابل

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/670

چکیده فارسی :

نظام مشاوره و راهنمایی تحصیلی به‌عنوان یکی از ارکان اساسی نظام آموزشی، نقش تعیین‌کننده‌ای در رشد و توسعه همه‌جانبه دانش‌آموزان ایفا می‌کند. این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل آسیب‌های موجود در نظام مشاوره و راهنمایی تحصیلی مدارس ایران و ارائه الگوی جامع بهبود انجام شده است. روش پژوهش ترکیبی بوده و داده‌های کمی و کیفی از طریق پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده از مشاوران، مدیران، معلمان و دانش‌آموزان ۱۵ استان کشور جمع‌آوری گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد که نظام مشاوره فعلی با آسیب‌های متعددی در سطوح ساختاری، محتوایی، فرآیندی و زمینه‌ای مواجه است. در بعد ساختاری، کمبود شدید نیروی متخصص، عدم وجود فضای مناسب مشاوره، نسبت نامناسب مشاور به دانش‌آموز و ضعف در برنامه‌ریزی منسجم از مهم‌ترین چالش‌ها هستند. در بعد محتوایی، سنتی بودن رویکردها، عدم به‌روزرسانی مداخلات مشاوره‌ای، غفلت از مشاوره پیشگیرانه و تمرکز صرف بر مشاوره درمانی مشکلات جدی ایجاد کرده است. در بعد فرآیندی، نبود نظارت مستمر و ارزیابی علمی، ضعف در مستندسازی و پیگیری موارد، و محدودیت در استفاده از فناوری‌های نوین از چالش‌های اساسی می‌باشند. همچنین در بعد زمینه‌ای، نگرش منفی برخی مدیران و معلمان به مشاوره، کمبود حمایت خانواده‌ها، و فرهنگ غالب نمره‌محور در جامعه، اثربخشی مشاوره را کاهش داده است. الگوی بهبود پیشنهادی بر اساس رویکرد نظام‌مند طراحی شده و شامل پنج محور اصلی است: توسعه زیرساخت‌های فیزیکی و انسانی، بازنگری و غنی‌سازی محتوای مشاوره، بهبود فرآیندهای اجرایی و نظارتی، تقویت فرهنگ مشاوره‌پذیری، و استفاده از فناوری‌های نوین. این الگو با تأکید بر رویکرد پیشگیرانه، مشارکت‌جویی، و دانش‌آموز محوری، چارچوبی جامع برای ارتقای کیفی نظام مشاوره فراهم می‌آورد. نتایج نشان می‌دهد اجرای این الگو می‌تواند به‌طور معناداری رضایتمندی ذی‌نفعان را افزایش دهد، مشکلات تحصیلی و رفتاری دانش‌آموزان را کاهش دهد، و در نهایت به بهبود کیفیت کلی آموزش کمک نماید.

کلمات کلیدی فارسی :
آسیب‌شناسی، مشاوره تحصیلی، راهنمایی تربیتی، نظام آموزشی، الگوی بهبود، مدارس