برنامه ریزی درسی مبتنی بر شایستگی و پیامدهای آن برای یادگیری

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 20

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم شماره اول - بهار 1405

نویسندگان :
اختر اختری پور لیسانس مشاوره ،مشاور
محمد جواد غلامی لیسانس علوم تجربی، دبیر
سهیلا غلامی لیسانس مدیریت دولتی، مدیر دبیرستان

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4680

چکیده فارسی :

تحولات شتابان در ساختارهای دانشی، پویایی‌های بازار کار و ناکارآمدی رویکردهای سنتیِ موضوع‌محور، لزوم بازنگری در الگوهای حاکم بر نظام‌های آموزشی را اجتناب‌ناپذیر ساخته است. در این میان، برنامه‌ریزی درسی مبتنی بر شایستگی به‌عنوان پارادایمی تحول‌آفرین، کانون توجه صاحب‌نظران تعلیم و تربیت قرار گرفته است تا پیوند گسسته میان دانش نظری و کنشگری عملی را ترمیم سازد. هدف بنیادین مقاله مروری ـ تحلیلی حاضر، تبیین جامع مؤلفه‌های برنامه‌ریزی درسی مبتنی بر شایستگی و واکاوی ژرف پیامدهای چندبعدی آن برای فرایندهای یادگیری و رشد یادگیرندگان است. در این راستا، با اتخاذ روش‌شناسی تحلیلی ـ اسنادی و بررسی انتقادی ادبیات نظری و تجربی حوزه برنامه‌ریزی درسی، ابعاد چهارگانه اهداف، محتوا، روش‌های یاددهی ـ یادگیری و الگوهای ارزشیابی بر پایه منطق شایستگی مورد بازخوانی قرار گرفته است. تحلیل سنتزیافته داده‌ها نشان می‌دهد که گذار از ساختار خطی و انتزاعی به الگوهای شایسته‌محور، به بازتعریف نقش یادگیرنده از مصرف‌کننده منفعل اطلاعات به فاعلی خودتنظیم‌گر، خودراهبر و سازنده دانش منتهی می‌گردد. همچنین، یافته‌ها حاکی از آن است که این رویکرد پیامدهای نوآورانه‌ای بر ارتقای یادگیری عمیق، انتقال یادگیری به بافت‌های واقعی زندگی و اشتغال، و پرورش مهارت‌های شناختی سطح بالا نظیر تفکر انتقادی، حل مسئله و حل چالش‌های ناشناخته دارد. به‌علاوه، تغییر سازوکارهای ارزشیابی از آزمون‌های حافظه‌محور به ارزیابی‌های معتبر، تکوینی و اصیل، موجب تحکیم تاب‌آوری تحصیلی و افزایش احساس خودکارآمدی در یادگیرندگان می‌شود. با این حال، استقرار اثربخش این رویکرد با موانعی جدی چون تمرکزگرایی دیوان‌سالارانه، مقاومت فرهنگی مدرسان و کمبود امکانات کارگاهی و زمینه‌ای مواجه است که فائق آمدن بر آن‌ها مستلزم بازنگری در سیاست‌های پداگوژیک، توسعه حرفه‌ای پیوسته معلمان و تعامل نهادینه‌شده میان نهادهای آموزشی و محیط‌های کار است. در نهایت، این مقاله الگوهای راهبردی منسجمی را برای بهینه‌سازی نظام‌های آموزشی از منظر رویکرد شایستگی عرضه می‌دارد.

کلمات کلیدی فارسی :
برنامه‌ریزی درسی مبتنی بر شایستگی؛ پیامدهای یادگیری؛ یادگیری عمیق؛ ارزشیابی اصیل؛ انتقال یادگیری.