مرور نظام‌مند کاربرد هوش مصنوعی در پژوهش‌های دانش‌آموزی: از تولید ایده تا نگارش گزارش

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 10

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
اولین کنفرانس ملی و بین المللی روش شناسی پژوهش

نویسندگان :
اعظم رحمتی دکتری فقه و مبانی حقوق، طلبه سطح3، مدرس حوزه

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4663

چکیده فارسی :

پژوهش دانش‌آموزی به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های بنیادین نظام‌های آموزشی، در سال‌های اخیر با ظهور هوش مصنوعی دچار تحولات ساختاری شده است. پژوهش حاضر با هدف مرور نظام‌مند کاربردهای هوش مصنوعی در مراحل مختلف پژوهش دانش‌آموزی—از تولید ایده تا نگارش گزارش—انجام شده است. روش پژوهش از نوع مرور نظام‌مند است و بر اساس راهنمای پریزما، مطالعات منتشرشده در بازه ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۶ در پایگاه‌های داده معتبر بررسی شدند. پس از غربالگری، ۴۵ مطالعه برای تحلیل نهایی انتخاب شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که هوش مصنوعی در شش مرحله پژوهش دانش‌آموزی کاربرد دارد: تولید ایده و طرح پرسش، مرور ادبیات، طراحی پژوهش، گردآوری داده، تحلیل داده، و نگارش گزارش. مطالعات تجربی نشان می‌دهند که استفاده از دستیارهای هوش مصنوعی به‌طور معناداری کیفیت نگارش علمی، تفکر انتقادی و خودتنظیمی پژوهشی دانش‌آموزان را بهبود می‌بخشد. با این حال، چالش‌هایی نظیر «توهم یادگیری»، «فرسایش عاملیت پژوهشی»، «سرقت علمی ناخواسته» و «کاهش خلاقیت» نیز شناسایی شده است. نتیجه‌گیری آن است که هوش مصنوعی، در صورت طراحی انسان‌محور و هدایت هدفمند معلم، می‌تواند به‌عنوان «داربست» در پژوهش دانش‌آموزی ایفای نقش کند، اما جایگزین فرایندهای شناختی و اجتماعی پژوهش نخواهد بود.

کلمات کلیدی فارسی :
هوش مصنوعی، پژوهش دانش‌آموزی، مرور نظام‌مند، تولید ایده، نگارش علمی، عاملیت پژوهشی، داربست‌سازی