نقش تیم سلامت روان مدرسه (مدیر، معلم، مددکار اجتماعی) در کاهش اضطراب اجتماعی و انزوای کودکانِ حاصل از طلاق یا خانواده‌های بدسرپرست

دسته بندی موضوعی : علوم تربیتی و روانشناسی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 23

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
اولین همایش تخصصی روان شناسی و علوم تربیتی فرهیختگان برتر

نویسندگان :
محمد غیاثی کارشناس کامپیوتر، مدیر هنرستان، آموزش و پرورش فسا
زهرا حیدری علی آبادی کارشناس ارشد آموزش ابتدایی، آموزگار، آموزش و پرورش فسا
زینب محبوب نژاد کارشناس ارشد روانشناسی عمومی، مددکار اجتماعی، بهزیستی، استهبان، فارس
عباس محبوب نژاد کارشناس ارشد روانشناسی عمومی، مدیر آموزشگاه، آموزش و پرورش فسا

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4655

چکیده فارسی :

زمینه و هدف: اضطراب اجتماعی و انزوای اجتماعی در کودکانِ در معرض عوامل خطر خانوادگی مانند طلاق یا بدسرپرستی، از مسائل شایع و اثرگذار بر سازگاری روانی-اجتماعی و عملکرد تحصیلی هستند. مدرسه به‌عنوان یکی از پایدارترین محیط‌های رشد کودک، ظرفیت مداخله پیشگیرانه و حمایتی دارد؛ به‌ویژه زمانی که رویکرد «تیم سلامت روان مدرسه» با مشارکت مدیر، معلم و مددکار اجتماعی به‌صورت هماهنگ اجرا شود. هدف این مقاله تبیین نقش‌های مکمل این سه رکن در کاهش اضطراب اجتماعی و انزوای کودکانِ آسیب‌پذیر، مرور شواهد پژوهشی مرتبط، و ارائه یک چارچوب اجرایی قابل‌پیاده‌سازی در مدارس است.
روش: این مقاله به شیوه مروری-تحلیلی تدوین شده و با اتکا به ادبیات معتبر حوزه اضطراب اجتماعی کودکان، پیامدهای روان‌شناختی طلاق و بدسرپرستی، مداخلات مدرسه‌محور و مدل‌های همکاری بین‌رشته‌ای انجام شده است. برای تبیین مکانیسم‌ها از مدل‌های شناختی-رفتاری اضطراب اجتماعی و چارچوب‌های بوم‌شناختی رشد کودک بهره گرفته شد (Spence & Rapee, 2016؛ Bronfenbrenner, 1979).
یافته‌ها: شواهد نشان می‌دهد که اضطراب اجتماعی و انزوای کودکان در بافت خانواده‌های پرتنش با افزایش خطر گوشه‌گیری، مشکلات همسالان، افت مشارکت کلاسی و پیامدهای هیجانی همراه است. مداخلات مدرسه‌محور، به‌ویژه برنامه‌های مبتنی بر مهارت‌های اجتماعی، خودتنظیمی هیجانی و اصلاح شناخت‌های اجتماعی، در کاهش علائم اضطراب اجتماعی اثربخش گزارش شده‌اند (Ginsburg et al., 2018). نقش مدیر در ایجاد سیاست‌های حمایتی و محرمانگی، نقش معلم در مشاهده‌گری نظام‌مند و مدیریت جو کلاس، و نقش مددکار اجتماعی در ارزیابی خانوادگی، پیگیری بین‌بخشی و حمایت روانی-اجتماعی، به‌صورت هم‌افزا می‌تواند مسیرهای خطر را کاهش دهد.
نتیجه‌گیری: اجرای تیم سلامت روان مدرسه با تقسیم نقش روشن، مسیر ارجاع مشخص، و آموزش مهارت‌های پایه به کادر مدرسه می‌تواند راهبردی عملی برای کاهش اضطراب اجتماعی و انزوای کودکانِ حاصل از طلاق یا بدسرپرستی باشد. پیشنهاد می‌شود مدارس چارچوب چندسطحی (پیشگیری همگانی، هدفمند و مداخله فردی) را به‌کار گیرند و ارتباط ساختارمند با خانواده و نهادهای حمایتی (بهزیستی، مراکز مشاوره) برقرار کنند.

کلمات کلیدی فارسی :
تیم سلامت روان مدرسه؛ اضطراب اجتماعی؛ انزوای اجتماعی؛ طلاق؛ بدسرپرستی؛ مداخلات مدرسه‌محور؛ مددکاری اجتماعی مدرسه؛ همکاری بین‌رشته‌ای