بررسی نقش دانش‌آموزان در آموزش مفاهیم درسی به همسالان خود (رویکردی کیفی با تأکید بر فرایندهای شناختی و اجتماعی در دوره ابتدایی)

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 24

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم - شماره دوم - تابستان 1405

نویسندگان :
مهدیه صمیمی فرهنگی؛ لیسانس آموزش ابتدایی
صدیقه فرهادی بهلولی فرهنگی, لیسانس روان شناسی
فائزه خالقی فرهنگی, لیسانس روان شناسی
محدثه خالقی فرهنگی, لیسانس شیمی کاربردی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4653

چکیده فارسی :

آموزش همسالان یکی از رویکردهای فعال یاددهی ـ یادگیری است که در آن دانش‌آموزان با ایفای نقش آموزش‌دهنده، یادگیرنده، پرسشگر و بازخورددهنده، در فرایند یادگیری یکدیگر مشارکت می‌کنند. در دوره ابتدایی، به دلیل اهمیت شکل‌گیری مفاهیم پایه، رشد مهارت‌های ارتباطی و پرورش استقلال یادگیری، توجه به ظرفیت‌های آموزشی تعامل میان دانش‌آموزان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف مقاله حاضر، بررسی و تبیین نقش دانش‌آموزان در آموزش مفاهیم درسی به همسالان خود و تحلیل سازوکارهای شناختی، اجتماعی و آموزشی مرتبط با این فرایند است. این مقاله با رویکرد کیفی و روش مروری ـ تحلیلی تدوین شده و برای تفسیر موضوع از مبانی نظری سازنده‌گرایی اجتماعی، یادگیری مشارکتی و یادگیری از طریق توضیح‌دادن بهره می‌گیرد. تحلیل مفهومی ادبیات مرتبط، پنج محور اساسی را برجسته می‌کند: بازسازی شناختی از طریق توضیح‌دادن، تقویت مهارت‌های زبانی و ارتباطی، افزایش مسئولیت‌پذیری و عاملیت یادگیرنده، نقش پرسشگری و بازخورد در اصلاح برداشت‌های نادرست، و اهمیت هدایت و نظارت معلم در تضمین کیفیت تعاملات آموزشی. بررسی این محورها نشان می‌دهد که آموزش همسالان، در صورت برخورداری از ساختار مناسب، می‌تواند فرصت‌هایی برای تمرین مفاهیم، بیان استدلال، بررسی فهم و مشارکت فعال دانش‌آموزان فراهم کند. بااین‌حال، انتقال اطلاعات نادرست، نابرابری در مشارکت، تثبیت نقش‌های سلسله‌مراتبی و محدودشدن فعالیت به بازگویی پاسخ‌های آماده از جمله چالش‌های احتمالی این رویکرد هستند. بر این اساس، مقاله بر ضرورت تعیین اهداف روشن، آموزش مهارت‌های گفت‌وگو و بازخورد، توزیع انعطاف‌پذیر نقش‌ها و ارزیابی مستقل یادگیری تأکید می‌کند. نتیجه تحلیل آن است که آموزش همسالان باید به‌عنوان راهبردی مکمل و هدایت‌شده در کلاس‌های ابتدایی به کار گرفته شود و میزان اثربخشی آن در بافت‌های مختلف آموزشی از طریق پژوهش‌های میدانی بررسی شود.

کلمات کلیدی فارسی :
آموزش همسالان؛ یادگیری مشارکتی؛ یادگیری از طریق آموزش