آموزش در عصر هوش مصنوعی؛ تحول نقش معلم و الزامات استفاده مسئولانه از فناوری

دسته بندی موضوعی : علوم تربیتی و روانشناسی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 33

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم - شماره دوم - تابستان 1405

نویسندگان :
الهام خنده رو سیوکی کارشناس ارشد زیست شناسی
میترا ملک لو کارشناس ریاضی
مهدی قاسمی کارشناس ارشد شیمی
معصومه کفاشی کارشناسی ادبیات

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4454

چکیده فارسی :

ظهور و گسترش هوش مصنوعی، به‌ویژه هوش مصنوعی مولد، چشم‌انداز آموزش و نقش حرفه‌ای معلمان را با تغییرات بنیادینی مواجه ساخته است. فناوری‌های هوشمند با فراهم‌کردن امکان تولید و شخصی‌سازی محتوا، طراحی فعالیت‌های یادگیری، ارائه بازخورد و تحلیل فرایند یادگیری، ظرفیت‌های جدیدی برای ارتقای کیفیت آموزش ایجاد کرده‌اند. در مقابل، استفاده ناآگاهانه یا غیرمسئولانه از این فناوری‌ها می‌تواند چالش‌هایی همچون کاهش استقلال یادگیرنده، وابستگی بیش از حد به فناوری، انتشار اطلاعات نادرست، نقض حریم خصوصی، سوگیری الگوریتمی و مسائل مربوط به اصالت آثار دانش‌آموزان را به همراه داشته باشد. هدف مقاله حاضر، بررسی تحول نقش معلم در عصر هوش مصنوعی و تبیین الزامات استفاده مسئولانه از فناوری‌های هوشمند در محیط‌های آموزشی است. این مقاله با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از مطالعات و منابع علمی مرتبط، به بررسی فرصت‌ها و چالش‌های حضور هوش مصنوعی در فرایند یاددهی ـ یادگیری می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که هوش مصنوعی نه جایگزینی برای نقش انسانی و تربیتی معلم، بلکه ابزاری برای تقویت ظرفیت‌های حرفه‌ای اوست. در این شرایط، نقش معلم از انتقال‌دهنده صرف اطلاعات به تسهیل‌گر یادگیری، طراح تجربه‌های آموزشی، هدایتگر تفکر انتقادی و ناظر بر استفاده اخلاقی و مسئولانه از فناوری تغییر می‌یابد. همچنین، توسعه سواد هوش مصنوعی، حفظ حریم خصوصی، شفافیت در استفاده از ابزارهای هوشمند، آموزش تفکر انتقادی و تدوین چارچوب‌های اخلاقی و حرفه‌ای، از مهم‌ترین الزامات بهره‌گیری مسئولانه از هوش مصنوعی در مدارس به شمار می‌رود. بر این اساس، آینده آموزش بیش از آنکه به حذف نقش معلم وابسته باشد، به شکل‌گیری الگوی همکاری مؤثر میان توانمندی‌های انسانی معلم و ظرفیت‌های فناوری هوشمند وابسته است.

کلمات کلیدی فارسی :
معلم، هوش مصنوعی، تحول، فناوری