ساحت‌های مغفول تربیتی در کتاب‌های درسی پایه ششم

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 16

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره دوم - تابستان 1404

نویسندگان :
محدثه پور امینی دانشجو کارشناسی ارشدموسسه آموزش عالی خرد بوشهر
یوسف رازقی پور مدرس موسسه آموزش عالی خرد بوشهر

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4440

چکیده فارسی :

زمینه و هدف: سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، تربیت متوازن دانش‌آموزان در قالب شش ساحت تربیتی را مورد تأکید قرار داده است. با این حال، شواهد پژوهشی نشان می‌دهد که توزیع ساحت‌ها در کتاب‌های درسی متوازن نیست و برخی ساحت‌ها، به‌ویژه ساحت‌های زیستی و بدنی، زیباشناختی و هنری، و اقتصادی و حرفه‌ای، کم‌توجه مانده‌اند. پژوهش حاضر با هدف بررسی علل و پیامدهای این کم‌توجهی و ارائه راهکارهایی برای تقویت این سه ساحت انجام شد.
روش: پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، تحلیل محتوای کمی با رویکرد توصیفی-تحلیلی بود. جامعه آماری شامل ۹ کتاب درسی پایه ششم (قرآن، هدیه‌های آسمانی، فارسی، نگارش فارسی، علوم تجربی، ریاضی، مطالعات اجتماعی، کار و فناوری و تفکر و پژوهش) بود. ابزار گردآوری داده‌ها، چک‌لیست تحلیل محتوای مبتنی بر سند تحول بود که روایی آن توسط متخصصان تأیید شد و پایایی آن با ضریب توافق ۸۷ درصد محاسبه گردید.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که سه ساحت زیستی و بدنی (۴٪)، زیباشناختی و هنری (۵٪) و اقتصادی و حرفه‌ای (۱۲٪) مجموعاً کمتر از ۲۰ درصد محتوای کتاب‌ها را به خود اختصاص داده‌اند. در مقابل، ساحت علمی و فناورانه به‌تنهایی ۴۲ درصد سهم دارد. بیشترین سهم ساحت زیستی در کتاب علوم تجربی (۲۲٪)، بیشترین سهم ساحت هنری در کتاب فارسی (۱۸٪) و بیشترین سهم ساحت اقتصادی در کتاب کار و فناوری (۳۵٪) مشاهده شد. در کتاب‌های قرآن، هدیه‌های آسمانی و ریاضی، این سه ساحت سهم ناچیزی داشتند. علل احتمالی این کم‌توجهی شامل غلبه رویکرد آموزش‌محور، دشواری سنجش ساحت‌های غیرشناختی، نگاه ابزاری به برخی دروس، و کمبود امکانات و منابع است.
نتیجه‌گیری: کم‌توجهی به سه ساحت زیستی، هنری و اقتصادی، تحقق اهداف تربیت تمام‌ساحتی سند تحول بنیادین را با چالش مواجه می‌سازد و می‌تواند به رشد تک‌بعدی دانش‌آموزان منجر شود. برای رفع این مشکل، لازم است برنامه‌ریزان درسی و مؤلفان کتاب‌ها، این ساحت‌ها را به‌طور هدفمند در محتوای کتاب‌های درسی تقویت کنند و از ظرفیت فعالیت‌های میان‌رشته‌ای برای پوشش آن‌ها بهره گیرند.

کلمات کلیدی فارسی :
ساحت‌های مغفول، تربیت زیستی، تربیت هنری، تربیت اقتصادی، کتاب‌های درسی پایه ششم، تربیت تمام‌ساحتی.