هنر گوش دادن فعال، مهارت کلیدی معلم در شناخت نیازهای پنهان دانش آموزان

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 18

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره چهارم - زمستان 1404

نویسندگان :
معصومه رفیع پور

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4423

چکیده فارسی :

گوش دادن فعال یکی از مهم‌ترین مهارت‌های ارتباطی در فرایند تعلیم و تربیت است و معلم علاوه بر انتقال دانش، نقش مهمی در شناخت نیازهای عاطفی، اجتماعی و آموزشی دانش‌آموزان دارد. بسیاری از نیازها و مشکلات دانش‌آموزان به‌صورت مستقیم بیان نمی‌شوند و ممکن است در رفتار، سکوت، کاهش مشارکت، پرخاشگری یا افت تحصیلی آنان پنهان باشند. در چنین شرایطی، گوش دادن فعال به معلم کمک می‌کند تا با توجه دقیق به سخنان، لحن، حالات چهره و رفتار دانش‌آموز، پیام‌های آشکار و پنهان او را بهتر درک کند.
گوش دادن فعال تنها شنیدن کلمات نیست، بلکه شامل توجه کامل، همدلی، صبر، پرسشگری مناسب و پرهیز از قضاوت عجولانه است. هنگامی که معلم با احترام و بدون قضاوت به دانش‌آموز گوش می‌دهد، احساس امنیت و اعتماد در او شکل می‌گیرد و دانش‌آموز راحت‌تر می‌تواند افکار، احساسات و مشکلات خود را بیان کند. این ارتباط مؤثر به معلم امکان می‌دهد عواملی مانند اضطراب، ترس، کمبود اعتمادبه‌نفس، مشکلات خانوادگی و موانع یادگیری را بهتر شناسایی کند.
از سوی دیگر، گوش دادن فعال موجب شناخت تفاوت‌های فردی دانش‌آموزان می‌شود؛ زیرا هر دانش‌آموز دارای استعدادها، علایق، شرایط و نیازهای متفاوتی است. معلم با شناخت این تفاوت‌ها می‌تواند شیوه تدریس و نحوه ارتباط خود را متناسب با نیازهای دانش‌آموزان تنظیم کند. همچنین این مهارت می‌تواند از بسیاری از سوءتفاهم‌ها و تعارض‌های کلاسی جلوگیری کرده و زمینه ایجاد محیطی آرام، مشارکت‌محور و حمایتگر را فراهم سازد.
گوش دادن فعال باید همراه با رعایت حریم خصوصی و اصول اخلاقی باشد و در مواردی که دانش‌آموز به حمایت تخصصی نیاز دارد، همکاری با مشاور و متخصصان ضروری است. بنابراین، تقویت مهارت گوش دادن فعال می‌تواند به بهبود رابطه میان معلم و دانش‌آموز، افزایش مشارکت، تقویت اعتمادبه‌نفس و شناسایی بهتر نیازهای آشکار و پنهان دانش‌آموزان کمک کند. در نهایت، هنر گوش دادن فعال را می‌توان یکی از مهارت‌های اساسی معلم حرفه‌ای دانست که نقش مهمی در ارتقای کیفیت آموزش و رشد همه‌جانبه دانش‌آموزان دارد.

کلمات کلیدی فارسی :
گوش دادن ، دانش آموزان ، حرفه ای ، رابطه ، ارتباط ، احساسات ، اخلاقی