بازخوانی نظریه تربیت نفس در حکمت متعالیه ملاصدرا و دلالت‌های آن برای تربیت عاطفی-اجتماعی در مدارس ایران

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 20

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره سوم - پاییز 1404

نویسندگان :
مریم عبدالملکی دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش و بهسازی منابع انسانی / دانشگاه پیام نور واحد همدان
مادح دستمرد استادیار گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران ، ایران m.dastmatd@pnu.ac.ir)

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/44

چکیده فارسی :

پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل بومی تربیتی، به تلفیق حکمت متعالیه ملاصدرا و تربیت عاطفی–اجتماعی برای پرورش دانش‌آموزان ایرانی–اسلامی می‌پردازد. ضرورت این پژوهش از دو سو ناشی می‌شود: نخست، بحران‌های بنیادین نظام آموزشی؛ و دوم، ناکارآمدی برخی مدل‌های غربی که بدون بازتعریف در بافت فرهنگی ایران، با مقاومت مواجه شده‌اند. با روش تحلیل تطبیقی-تحلیلی، دو یافته کلیدی حاصل شد: معرفت نفس به‌عنوان پایه وجودی چارچوب‌های تربیتی بومی، و ضرورت تعدیل مؤلفه‌های تربیت عاطفی-اجتماعی با ارزش‌های جامعه‌محوری اسلامی. بر این اساس، مدل نهایی در چهار محور طراحی شد: ۱) مبنای انسان‌شناختی مشترک (ترکیب حرکت جوهری و رشد روانی–اجتماعی)؛ ۲) اصول راهنمای تربیت (خودآگاهی، خودمدیریتی، همدلی، تعامل اخلاقی، و پیوستگی عقل و عاطفه)؛ ۳) نقش معلم به عنوان مربی وجود و رباب سیر وجودی؛ و ۴) کاربردهای عملی در چهار مؤلفه: مدل سلوک، مربی‌گری وجودی، مسئولیت‌پذیری اجتماعی اسلامی، و قصه‌گویی عرفانی. یافته‌ها نشان می‌دهد این مدل می‌تواند به طراحی دوره‌های ضمن خدمت معلمان، بازطراحی کتب درسی، تغییر شیوه‌های تربیتی مدارس، و توسعه راهبردهای تربیتی بومی منجر شود. در مجموع، پژوهش حاضر چارچوبی برای تحقق مدرسه‌ای وجودی ارائه می‌دهد که در آن رشد عاطفی، اجتماعی و معنوی دانش‌آموزان در مسیر کمال وجودی به‌طور همزمان پیگیری می‌شود.

کلمات کلیدی فارسی :
حکمت متعالیه، ملاصدرا، تربیت عاطفی–اجتماعی، تربیت نفس، تربیت بومی.