واکاوی نقش رهبری آموزشی و تعامل معلمان در پیشگیری از رفتارهای پرخطر و آسیب‌های اجتماعی در بین دانش‌آموزان

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 25

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره سوم - پاییز 1404

نویسندگان :
پروانه دیده روشن کارشناسی علوم اجتماعی، معاون پرورشی، آموزش و پرورش، فارس، ایران.
آمنه تهمتن کارشناسی الهیات و معارف اسلامی، دبیر آموزش متوسطه، آموزش و پرورش، فارس، ایران.
نادیا خداکرمی کارشناسی حسابداری، هنرآموز شاخه فنی و حرفه‌ای و کاردانش، آموزش و پرورش، فارس، ایران.
طوبی نیکنام کارشناسی آموزش ابتدایی، مدیر واحد آموزشی (مدیریت آموزشی)، آموزش و پرورش، فارس، ایران.

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4233

چکیده فارسی :

گسترش رفتارهای پرخطر و آسیب‌های نوپدید اجتماعی در میان دانش‌آموزان، یکی از چالش‌های بنیادین سلامت روان و کارآمدی نظام‌های آموزشی است. مدرسه صرفاً یک محیط انتقال دانش نیست، بلکه زیست‌بومی اجتماعی و تربیتی است که کیفیت رهبری آموزشی و انسجام تعاملات میان‌رشته‌ای کادر آموزشی (مدیر، معاون پرورشی، دبیران نظری و هنرآموزان مهارتی) می‌تواند نقش حفاظتی و بازدارنده مؤثری در برابر این تهدیدات ایفا نماید. پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقش سبک‌های نوین رهبری آموزشی و هم‌افزایی تعاملی معلمان در پیشگیری از رفتارهای پرخطر و مهار آسیب‌های اجتماعی در دانش‌آموزان تدوین شده است.
روش‌شناسی: این پژوهش از نوع مطالعات مروری–تحلیلی و سنتز پژوهش‌های حوزه رهبری آموزشی، روان‌شناسی تربیتی و جامعه‌شناسی انحرافات است. داده‌ها و مبانی نظری از طریق بررسی اسناد بالادستی (نظیر سند تحول بنیادین آموزش و پرورش)، کتب تخصصی و مقالات معتبر نمایه‌شده در پایگاه‌های داخلی و بین‌المللی (SID, Magiran, Noormags, Scopus, Web of Science, ERIC) در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ گردآوری شده و با روش تحلیل مضمون و تطبیق ساختاری تحلیل گردیده‌اند.
یافته‌ها: یافته‌های تحلیلی نشان می‌دهد که گذار از مدیریت آمرانه و سنتی به رهبری تحول‌آفرین، توزیع‌شده و حمایتی، از طریق ایجاد اقلیم و جو مثبت مدرسه‌ای، احساس امنیت روانی و تعلق به مدرسه را ارتقا می‌دهد. همچنین، تشکیل شبکه تعاملی چندوجهی میان «معاون پرورشی» (رصد رفتاری و مداخلات مشاوره‌ای)، «دبیران دروس نظری و معارف» (تقویت نظام باورها، هویت دینی و مهارت‌های مقابله‌ای)، «هنرآموزان مهارتی» (تخلیه هیجانی سازنده از طریق کار عملی، تقویت خودکارآمدی و امید به آینده شغلی) و «مدیریت آموزشی» (تسهیل‌گر بسترها و منابع حفاظتی)، سپر دفاعی چندلایه‌ای در برابر رفتارهایی چون افت تحصیلی، خشونت، پرخاشگری، گرایش به مصرف دخانیات/مواد، و آسیب‌های فضای مجازی ایجاد می‌کند.
نتیجه‌گیری: مدیریت آموزشی زمانی می‌تواند در مهار آسیب‌های اجتماعی دانش‌آموزان موفق عمل کند که مرزهای انزوای شغلی معلمان را شکسته و ساختار مشارکتی، همدلانه و مبتنی بر تیم‌های یادگیری حرفه‌ای را در مدرسه مستقر سازد. ادغام آموزش مهارت‌های زندگی، پایش مستمر نشانگان خطر و غنی‌سازی پیوند خانواده–مدرسه، اساسی‌ترین راهبردهای تحقق مدرسه امن و پویا می‌باشند.

کلمات کلیدی فارسی :
رهبری آموزشی، تعامل معلمان، رفتارهای پرخطر، آسیب‌های اجتماعی، معاون پرورشی، جو مدرسه، پیشگیری از آسیب، دانش‌آموزان