"تحلیل مسئولیت‌های اخلاقی آموزش در مواجهه با فناوری‌های نوین: از سوگیری الگوریتمی تا عدالت دیجیتال"

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 18

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره دوم - تابستان 1404

نویسندگان :
جمیله کریمی منجرموئی کارشناسی ارشد، علوم تربیتی گرایش برنامه ریزی درسی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/418

چکیده فارسی :

پژوهش حاضر با هدف بررسی مسئولیت‌های اخلاقی آموزش در مواجهه با رسانه‌های دیجیتال، داده‌های بزرگ و الگوریتم‌ها انجام شد. در دنیای فناوری‌محور، تربیت اخلاقی دانش‌آموزان و معلمان اهمیت ویژه‌ای یافته است؛ زیرا استفاده گسترده از فناوری‌های نوین آموزشی، علاوه بر فرصت‌های یادگیری، چالش‌های اخلاقی همچون سوگیری الگوریتمی، نقض حریم خصوصی و اقتصاد توجه را به همراه دارد. روش تحقیق به‌صورت آمیخته (کیفی–کمی) طراحی شد؛ در بخش کیفی، مصاحبه‌های نیمه‌ساخت‌یافته با معلمان، دانش‌آموزان و والدین و تحلیل اسناد برنامهٔ درسی انجام گرفت و در بخش کمی، پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته با ۴۰ گویه در سه بعد «سواد اخلاقی دیجیتال»، «مهارت‌های فراشناختی» و «نگرش به عدالت الگوریتمی» بر روی ۴۰۰ دانش‌آموز متوسطه دوم شهر تهران اجرا شد. نتایج مدل‌یابی معادلات ساختاری نشان داد که مهارت‌های فراشناختی با ضریب مسیر 0.53 به‌طور مستقیم بر اخلاق دیجیتال اثرگذار است و از طریق خودکارآمدی با ضریب 0.47 نیز اثر غیرمستقیم دارد. خودکارآمدی با ضریب 0.41 بر اخلاق دیجیتال تأثیر مثبت داشت و در نهایت اخلاق دیجیتال با ضریب 0.62 قوی‌ترین اثر را بر تصمیم‌گیری اخلاقی دانش‌آموزان داشت. آزمون‌های آماری نیز تفاوت‌های معناداری بین رشته‌های تحصیلی و جنسیت‌ها نشان دادند. بر اساس یافته‌ها، تقویت مهارت‌های فراشناختی و خودکارآمدی می‌تواند به‌طور مستقیم و غیرمستقیم اخلاق دیجیتال و تصمیم‌گیری اخلاقی دانش‌آموزان را ارتقا دهد. این نتایج ضرورت بازنگری در برنامه‌های درسی، توانمندسازی معلمان، مشارکت خانواده‌ها و تدوین سیاست‌های آموزشی در زمینهٔ تربیت اخلاقی دیجیتال را برجسته می‌سازد.

کلمات کلیدی فارسی :
اخلاق دیجیتال، مهارت‌های فراشناختی، خودکارآمدی، تصمیم‌گیری اخلاقی، رسانه‌های دیجیتال