بازخوانی مفهوم محرمیت و درون‌گرایی در معماری ایرانی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 24

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم شماره اول - بهار 1405

نویسندگان :
میلاد برزگر کارشناسی ارشد مهندسی معماری، کارشناس شهرسازی شهرداری اردکان

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4134

چکیده فارسی :

معماری همواره بیش از آنکه صرفاً تلاشی برای ایجاد پناهگاه باشد، بازتابی از نظام‌های ارزشی، ساختارهای اجتماعی و درک انسان از زیست‌جهان است. در تمدن ایران، مفهوم «محرمیت» و «درون‌گرایی» نه تنها به عنوان یک ضرورت کالبدی، بلکه به عنوان هسته‌ای از سازمان‌دهی فضایی شناخته می‌شود که مرز میان حریم شخصی و فضای عمومی را مدیریت می‌کند. ریشه‌های این نگرش را می‌توان در ساختارهای کالبدی باستانی، از جمله سازمان‌دهی فضایی در دوره ساسانی جستجو کرد؛ دورانی که در آن، مدیریت فضا با سلسله‌مراتب‌های اجتماعی و نیازهای کالبدی پیوندی ناگسستنی داشت. با گذشت زمان، این منطق از ساختارهای صلب و سیاسی به سمت الگوهای منعطف‌تر و زیست‌محیطی تکامل یافت و با پیوند عمیق با عناصر طبیعت، به شکل معماری حیاط‌محور و درون‌گرا تجلی پیدا کرد. در این رویکرد، محرمیت به معنای جداسازی از جهان خارج نیست، بلکه به معنای ایجاد بستری است که از طریق آن، انسان می‌تواند بدون از دست دادن حریم خود، با طبیعت و اقلیم در تعاملی سازنده قرار گیرد. با این حال، در معماری معاصر، گسست میان انسان، فضای ساخته شده و طبیعت، منجر به کاهش کیفیت زندگی و بروز بحران‌های روانی و اجتماعی شده است یافته‌های پژوهش پیشنهاد می‌دهد که بازخوانی این الگوهای اصیل، راهکاری بنیادین برای طراحی فضاهای معاصر است که همزمان با احترام به طبیعت، امنیت روانی و حریم انسانی را تضمین می‌کنند.

کلمات کلیدی فارسی :
محرمیت، درون‌گرایی، معماری ساسانی، پیوند با طبیعت، سازمان‌دهی فضایی، کیفیت زندگی.