نقش مهارت‌های ارتباطی معلم ابتدایی در افزایش انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 46

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره چهارم - زمستان 1404

نویسندگان :
زهرا منجزی کارشناسی دینی و عربی ، دانشگاه تربیت معلم شیخ مرتضی انصاری دزفول

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4058

چکیده فارسی :

مهارت‌های ارتباطی معلم از مهم‌ترین مؤلفه‌های اثرگذار بر کیفیت فرایند یاددهی ـ یادگیری در دوره ابتدایی به شمار می‌آید و می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان داشته باشد. دانش‌آموزان مقطع ابتدایی به دلیل ویژگی‌های رشدی، عاطفی و اجتماعی خود، بیش از هر چیز به احساس امنیت، پذیرش، توجه و ارزشمندی در محیط کلاس نیاز دارند. معلمی که از مهارت‌های ارتباطی مناسبی برخوردار است، می‌تواند از طریق گفت‌وگوی مؤثر، گوش‌دادن فعال، همدلی، استفاده از بازخورد سازنده، احترام به تفاوت‌های فردی و ایجاد فضایی صمیمی، زمینه مشارکت فعال دانش‌آموزان را در فعالیت‌های آموزشی فراهم کند. ارتباط مثبت معلم با دانش‌آموز موجب می‌شود کودک مدرسه و یادگیری را تجربه‌ای خوشایند تلقی کند و با علاقه و اشتیاق بیشتری در کلاس حضور یابد. همچنین، شیوه بیان معلم، لحن کلام، زبان بدن، میزان توجه به پرسش‌ها و نحوه واکنش او به اشتباهات دانش‌آموزان، در شکل‌گیری نگرش آنان نسبت به توانایی‌های خود و درس خواندن مؤثر است. هنگامی که معلم به جای سرزنش و تنبیه، از تشویق هدفمند و بازخورد امیدبخش استفاده می‌کند، احساس خودکارآمدی و اعتمادبه‌نفس دانش‌آموزان افزایش می‌یابد و آنان برای تلاش بیشتر انگیزه پیدا می‌کنند. مهارت‌های ارتباطی معلم همچنین می‌تواند اضطراب تحصیلی و ترس از شکست را کاهش دهد؛ زیرا دانش‌آموز در محیطی امن و حمایتگر، فرصت بیشتری برای پرسشگری، تجربه کردن و اصلاح خطاهای خود خواهد داشت. در مقابل، ارتباط سرد، تحقیرآمیز یا آمرانه معلم ممکن است موجب کاهش علاقه به درس، کناره‌گیری از فعالیت‌های کلاسی و افت انگیزش تحصیلی شود. بنابراین، توجه به آموزش و تقویت مهارت‌های ارتباطی معلمان ابتدایی، از جمله راهبردهای مؤثر برای بهبود جوّ عاطفی کلاس، افزایش تعامل سازنده و تقویت انگیزش درونی دانش‌آموزان است. ایجاد رابطه‌ای مبتنی بر احترام، محبت، عدالت و اعتماد میان معلم و دانش‌آموز، نه‌تنها پیشرفت تحصیلی را تسهیل می‌کند، بلکه به رشد اجتماعی و عاطفی کودکان نیز کمک خواهد کرد.

کلمات کلیدی فارسی :
مهارت‌های ارتباطی معلم، انگیزش تحصیلی، دانش‌آموزان ابتدایی، تعامل معلم و دانش‌آموز، جوّ کلاس درس