مداخلات شناختی–رفتاری در بیماران بزرگسال مبتلا به سرطان: تأثیر بر درد، خستگی، اختلال خواب، اضطراب و کیفیت زندگی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 19

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره سوم - پاییز 1404

نویسندگان :
ثریا همتی پور

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3939

چکیده فارسی :

سرطان یکی از مهم‌ترین چالش‌های سلامت در جوامع امروزی است که علاوه بر پیامدهای جسمانی، آثار روان‌شناختی قابل‌توجهی بر بیماران و خانواده‌های آنان دارد. درد، خستگی، اختلال خواب و اضطراب از جمله شایع‌ترین مشکلات بیماران بزرگسال مبتلا به سرطان هستند که می‌توانند عملکرد روزانه، سازگاری روان‌شناختی و کیفیت زندگی آنان را تحت تأثیر قرار دهند. با توجه به پیچیدگی این علائم و ارتباط متقابل میان عوامل جسمانی و روان‌شناختی، استفاده از مداخلات غیردارویی و روان‌شناختی در کنار درمان‌های پزشکی اهمیت ویژه‌ای دارد. یکی از رویکردهای مؤثر در این زمینه، مداخلات شناختی–رفتاری است که بر شناسایی و اصلاح افکار ناکارآمد، کاهش هیجانات منفی و تقویت رفتارهای سازگارانه تمرکز دارد.
هدف از این مطالعه بررسی تأثیر مداخلات شناختی–رفتاری بر درد، خستگی، اختلال خواب، اضطراب و کیفیت زندگی بیماران بزرگسال مبتلا به سرطان بود. مداخلات شناختی–رفتاری می‌توانند با استفاده از تکنیک‌هایی مانند بازسازی شناختی، آموزش مهارت‌های مقابله‌ای، آرام‌سازی، تنفس عمیق، حل مسئله، فعال‌سازی رفتاری و آموزش بهداشت خواب، به بیماران در مدیریت بهتر پیامدهای بیماری و درمان کمک کنند. شواهد موجود نشان می‌دهد که این مداخلات می‌توانند شدت درد و خستگی مرتبط با سرطان را کاهش دهند و از طریق اصلاح افکار فاجعه‌ساز و افزایش احساس کنترل بیمار، ادراک علائم جسمانی را بهبود بخشند. همچنین آموزش مهارت‌های آرام‌سازی و بهداشت خواب می‌تواند در کاهش اختلالات خواب و ایجاد الگوی خواب مناسب مؤثر باشد.
از سوی دیگر، اضطراب ناشی از تشخیص سرطان، نگرانی درباره روند درمان، ترس از عود بیماری و نگرانی نسبت به آینده می‌تواند با استفاده از تکنیک‌های شناختی–رفتاری کاهش یابد. بازسازی شناختی به بیماران کمک می‌کند افکار منفی و غیرواقع‌بینانه خود را شناسایی و اصلاح کنند و مهارت‌های مقابله‌ای مناسب‌تری برای مواجهه با شرایط استرس‌زا به دست آورند. کاهش اضطراب و بهبود خواب نیز می‌تواند به‌صورت غیرمستقیم موجب کاهش خستگی و بهبود عملکرد روزانه شود. مجموعه این تغییرات می‌تواند بر ابعاد جسمانی، روانی و اجتماعی کیفیت زندگی تأثیر مثبت داشته باشد.یافته‌های مطالعات موجود نشان می‌دهد که مداخلات شناختی–رفتاری می‌توانند به‌عنوان یک روش مکمل در مراقبت جامع از بیماران مبتلا به سرطان مورد استفاده قرار گیرند. با این حال، میزان اثربخشی این مداخلات ممکن است تحت تأثیر نوع و مرحله سرطان، شدت علائم، شرایط جسمانی و روانی بیمار، مدت و تعداد جلسات درمانی و شیوه ارائه مداخله قرار گیرد. بنابراین، طراحی مداخلات فردمحور و متناسب با نیازهای بیماران اهمیت زیادی دارد. همکاری میان پزشکان، پرستاران، روان‌شناسان و سایر اعضای تیم درمان نیز می‌تواند به اجرای مؤثرتر این مداخلات کمک کند.

کلمات کلیدی فارسی :
مداخلات شناختی–رفتاری، درمان شناختی–رفتاری، سرطان، بیماران بزرگسال، درد، خستگی، اختلال خواب، اضطراب، کیفیت زندگی، مراقبت حمایتی.