تاب‌آوری نهادی و مدیریت بحران‌های ساختاری در نظام اداری ایران در مواجهه با شوک‌های مدیریتی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 16

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره دوم - تابستان 1404

نویسندگان :
احسان پرنیان دانشجوی دکترا مدیریت دولتی دانشگاه آزاد همدان
علی محمدی دانشجوی دکترا مدیریت دولتی دانشگاه آزاد همدان
شیرزاد کاووسی دانشجوی دکترا مدیریت دولتی دانشگاه آزاد همدان

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3821

چکیده فارسی :

تاب‌آوری نهادی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های حکمرانی مطلوب، نقش تعیین‌کننده‌ای در حفظ کارآمدی و تداوم عملکرد نظام‌های اداری در شرایط بحران و بی‌ثباتی ایفا می‌کند. نظام اداری ایران طی دهه‌های اخیر با شوک‌های مدیریتی متعددی از جمله تغییرات سریع مدیران، تحولات ساختاری، نوسانات سیاستی، محدودیت‌های اقتصادی، تحریم‌ها و بحران‌های اجتماعی مواجه بوده است. این پژوهش با هدف بررسی میزان تاب‌آوری نهادی و تحلیل شیوه مدیریت بحران‌های ساختاری در نظام اداری ایران در مواجهه با شوک‌های مدیریتی انجام شده است. رویکرد پژوهش توصیفی–تحلیلی بوده و با بهره‌گیری از مطالعات اسنادی، مرور ادبیات نظری و تحلیل تجارب مدیریتی، ابعاد مختلف تاب‌آوری نهادی مورد ارزیابی قرار گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که تمرکزگرایی، وابستگی شدید به افراد، ضعف نظام شایسته‌سالاری، ناپایداری سیاست‌ها، فقدان نظام مدیریت دانش و محدودیت در هماهنگی بین‌سازمانی از مهم‌ترین عوامل کاهش تاب‌آوری نهادی در نظام اداری ایران محسوب می‌شوند. همچنین تغییرات مکرر مدیریتی موجب کاهش حافظه سازمانی، اختلال در اجرای برنامه‌های توسعه، افزایش هزینه‌های تصمیم‌گیری و کاهش اعتماد کارکنان و ذی‌نفعان شده است. در مقابل، وجود قوانین پایدار، سرمایه انسانی توانمند، نظام‌های اطلاعاتی یکپارچه، سازوکارهای یادگیری سازمانی، مدیریت دانش، شفافیت، پاسخگویی و مشارکت ذی‌نفعان می‌تواند ظرفیت تاب‌آوری سازمانی را به‌طور چشمگیری افزایش دهد. نتایج پژوهش بیانگر آن است که مدیریت بحران‌های ساختاری تنها با واکنش‌های کوتاه‌مدت امکان‌پذیر نیست، بلکه مستلزم اصلاحات نهادی، تقویت ظرفیت‌های حکمرانی، توسعه شایسته‌سالاری، کاهش وابستگی سازمان‌ها به مدیران فردمحور و استقرار نظام‌های تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد است. همچنین ایجاد سازوکارهای ارزیابی مستمر عملکرد، برنامه‌ریزی اقتضایی، ارتقای هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی و نهادینه‌سازی فرهنگ یادگیری و نوآوری می‌تواند پایداری نظام اداری را در برابر شوک‌های مدیریتی افزایش دهد. در مجموع، تقویت تاب‌آوری نهادی به‌عنوان یکی از الزامات حکمرانی نوین، زمینه ارتقای اثربخشی، کارایی و پایداری نظام اداری ایران را در مواجهه با بحران‌های ساختاری و تغییرات محیطی فراهم کرده و موجب افزایش توان سازگاری، استمرار خدمات عمومی و تحقق اهداف توسعه پایدار خواهد شد.

کلمات کلیدی فارسی :
تاب‌آوری نهادی، مدیریت بحران، بحران‌های ساختاری، شوک‌های مدیریتی، نظام اداری ایران، حکمرانی، شایسته‌سالاری.