بررسی علل کاهش انگیزه تحصیلی دانش آموزان و نقش مشاوران مدرسه در افزایش انگیزش

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 22

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره سوم - پاییز 1404

نویسندگان :
شهلا رمضانی لیسانس روانشناسی بالینی دانشگاه آزاد اسلامی ارسنجان

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3733

چکیده فارسی :

کاهش انگیزه تحصیلی در میان دانش‌آموزان به عنوان یکی از چالش‌های بنیادین و رو به رشد در نظام‌های آموزشی معاصر شناخته می‌شود که پیامدهای نامطلوبی همچون افت عملکرد تحصیلی، افزایش اضطراب، کاهش خودپنداره مثبت و در نهایت انزوای تحصیلی را به دنبال دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل جامع علل و عوامل زمینه‌ساز کاهش انگیزه تحصیلی در دانش‌آموزان مقاطع مختلف و تبیین نقش راهبردی و مداخلاتی مشاوران مدرسه در راستای بهبود، بازسازی و افزایش این انگیزه تدوین شده است. روش‌شناسی کاربست‌یافته در این پژوهش مبتنی بر رویکرد توصیفی‌تحلیلی و تحلیل اسنادی نظریه‌های روان‌شناختی و تربیتی است که در آن، ابعاد گوناگون بی‌انگیزگی تحصیلی مورد واکاوی قرار می‌گیرد. یافته‌های حاصل از بررسی‌ها نشان می‌دهند که افت انگیزشی پدیده‌ای چندوجهی است و تحت تاثیر متغیرهای درون‌فردی، خانوادگی و محیطی شکل می‌گیرد؛ عوامل فردی شامل ضعف در خودکارآمدی، فقدان اهداف تحصیلی شفاف، ترس از شکست و اضطراب امتحان هستند؛ عوامل خانوادگی بر الگوهای ارتباطی ناسالم، انتظارات کمال‌گرایانه یا بی‌تفاوتی والدین تمرکز دارند؛ و عوامل آموزشگاهی به جو رقابتی مخرب، روش‌های تدریس سنتی و عدم انطباق برنامه‌های درسی با نیازهای دانش‌آموزان مربوط می‌شوند. در مواجهه با این آسیب‌ها، مشاوران مدرسه نقشی کلیدی و چندبعدی در پیشگیری، شناسایی و درمان ایفا می‌کنند. مداخلات مشاوران از طریق اجرای مشاوره‌های فردی با تکیه بر تکنیک‌های شناختی‌رفتاری جهت تغییر باورهای خودکارآمدی ضعیف، تشکیل جلسات گروهی برای تقویت مهارت‌های تحصیلی و تاب‌آوری، و آموزش شیوه‌های مدیریت زمان و استرس صورت می‌گیرد. علاوه بر این، مشاوران با ایفای نقش واسطه‌ای میان خانه و مدرسه، برگزاری کارگاه‌های توجیهی برای معلمان جهت تغییر جو کلاس به سمت حمایت از خودپیروی و آموزش والدین برای اتخاذ شیوه‌های فرزندپروری دموکراتیک، یک شبکه حمایتی یکپارچه ایجاد می‌کنند. نتیجه‌گیری نهایی حاکی از آن است که انگیزه تحصیلی جریانی پویا و تاثیرپذیر از مداخلات روان‌شناختی است؛ از این رو، ارتقای جایگاه تخصصی مشاوران، کاهش وظایف اداری غیرمرتبط آنان و تمرکز بر برنامه‌های مشاوره‌ای پیشگیرانه و انگیزشی می‌تواند به طور معناداری نرخ افت تحصیلی را کاهش داده و بستری پویا، شاداب و کارآمد برای رشد همه‌جانبه استعدادهای دانش‌آموزان در مدارس سراسر کشور فراهم آورد.

کلمات کلیدی فارسی :
انگیزه تحصیلی، افت تحصیلی، مشاور مدرسه، خودکارآمدی، دانش‌آموزان.