راهکارهای نوین مدیریت مشارکت خانواده و مدرسه در پیشگیری از افت تحصیلی و آسیب‌های رفتاری دانش‌آموزان ابتدایی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 26

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره دوم - تابستان 1404

نویسندگان :
حلما سادات میرزایی کارشناسی الهیات و معارف اسلامی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3690

چکیده فارسی :

یکی از چالش‌های مهم نظام‌های آموزشی، افزایش نشانه‌های افت تحصیلی و بروز آسیب‌های رفتاری در میان دانش‌آموزان دوره ابتدایی است. این پدیده علاوه بر کاهش کیفیت یادگیری، بر رشد اجتماعی، هیجانی و شخصیتی کودکان نیز تأثیر می‌گذارد و در صورت بی‌توجهی، پیامدهای آن تا سال‌های بعدی تحصیل ادامه می‌یابد. بررسی پژوهش‌های داخلی و خارجی نشان می‌دهد که پیشگیری از این مسائل، بیش از هر عامل دیگری به کیفیت تعامل و مشارکت میان خانواده و مدرسه وابسته است. هنگامی که والدین، مدیران، معلمان و مشاوران در قالب یک نظام هماهنگ و هدفمند با یکدیگر همکاری می‌کنند، زمینه شناسایی زودهنگام مشکلات، ارائه حمایت‌های آموزشی و تربیتی و افزایش انگیزه یادگیری دانش‌آموزان فراهم می‌شود. با وجود اهمیت این موضوع، در بسیاری از مدارس ابتدایی، ارتباط خانه و مدرسه همچنان به جلسات اولیا و مربیان یا اطلاع‌رسانی‌های اداری محدود است و از ظرفیت‌های نوین مشارکت خانواده در فرآیند تعلیم و تربیت به‌صورت مطلوب استفاده نمی‌شود.
هدف این پژوهش، شناسایی و تبیین راهکارهای نوین مدیریت مشارکت خانواده و مدرسه در پیشگیری از افت تحصیلی و آسیب‌های رفتاری دانش‌آموزان ابتدایی و ارائه الگویی کاربردی برای مدیران و معلمان است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ تحلیلی با رویکرد مطالعه اسنادی و مرور نظام‌مند منابع علمی انجام شده است. داده‌های پژوهش از طریق بررسی مقالات علمی، اسناد آموزشی، گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی و پژوهش‌های معتبر منتشرشده طی سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ و ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۴ گردآوری و تحلیل شدند.

یافته‌ها نشان داد که مشارکت اثربخش خانواده و مدرسه بر پایه پنج محور اصلی شامل ارتباط دوسویه مستمر، توانمندسازی والدین، استفاده از فناوری‌های ارتباطی، مداخله زودهنگام برای دانش‌آموزان در معرض خطر و تصمیم‌گیری مشارکتی شکل می‌گیرد. اجرای این راهکارها موجب افزایش انگیزه تحصیلی، کاهش غیبت، تقویت مسئولیت‌پذیری، کاهش رفتارهای پرخطر و بهبود عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان می‌شود. همچنین طراحی برنامه‌های مشترک آموزشی و تربیتی میان خانواده و مدرسه، زمینه شکل‌گیری محیطی حمایتگر و یادگیرنده را فراهم می‌سازد.
نتایج پژوهش نشان می‌دهد که مدیریت مشارکت خانواده و مدرسه باید از یک فعالیت تشریفاتی به یک فرآیند مستمر، برنامه‌ریزی‌شده و مبتنی بر شواهد تبدیل شود. الگوی پیشنهادی این پژوهش می‌تواند به عنوان چارچوبی عملی برای مدارس ابتدایی در ارتقای کیفیت آموزش، پیشگیری از آسیب‌های رفتاری و کاهش افت تحصیلی مورد استفاده قرار گیرد.

کلمات کلیدی فارسی :
مشارکت خانواده و مدرسه، افت تحصیلی، آسیب‌های رفتاری، مدیریت آموزشی، دانش‌آموزان دوره ابتدایی، تعامل خانه و مدرسه، پیشگیری، آموزش ابتدایی، توانمندسازی والدین، مدرسه مشارکت‌محور