بازی‌وارسازی در آموزش ابتدایی و تأثیر آن بر انگیزه، یادگیری و مشارکت دانش‌آموزان

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 22

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره اول - بهار 1404

نویسندگان :
شهناز علیزاده لیسانس تربیت بدنی
راضیه وحیدی حصاری فوق دیپلم آموزش ابتدایی
صفیه علی آبادی لیسانس دبیری تاریخ

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3626

چکیده فارسی :

بازی‌وارسازی به‌عنوان یکی از رویکردهای نوین آموزشی، طی سال‌های اخیر توجه پژوهشگران و معلمان را به خود جلب کرده است. این رویکرد با بهره‌گیری از عناصر و سازوکارهای بازی در محیط‌های آموزشی، زمینه افزایش انگیزه، مشارکت فعال، یادگیری عمیق و تعامل سازنده میان دانش‌آموزان را فراهم می‌کند. در دوره ابتدایی که شکل‌گیری نگرش دانش‌آموز نسبت به یادگیری، مدرسه و فعالیت‌های آموزشی اهمیت فراوانی دارد، استفاده از بازی‌وارسازی می‌تواند نقش مؤثری در ایجاد تجربه‌های یادگیری لذت‌بخش و پایدار ایفا کند. بسیاری از دانش‌آموزان در کلاس‌های سنتی، به‌دلیل یکنواختی روش تدریس، فرصت اندکی برای مشارکت فعال دارند و همین مسئله موجب کاهش انگیزه، افت یادگیری و کاهش تعامل آنان با فرایند آموزش می‌شود. بهره‌گیری هدفمند از مؤلفه‌هایی مانند امتیاز، نشان، مأموریت، چالش، رقابت سالم، همکاری گروهی و بازخورد فوری، می‌تواند فضای کلاس را به محیطی پویا، جذاب و یادگیرنده‌محور تبدیل کند.
هدف این پژوهش، بررسی تأثیر بازی‌وارسازی بر انگیزه تحصیلی، میزان یادگیری و مشارکت دانش‌آموزان دوره ابتدایی و تبیین ظرفیت‌های این رویکرد در ارتقای کیفیت آموزش است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مرور نظام‌مند منابع علمی داخلی و خارجی منتشرشده طی پنج سال اخیر است. داده‌های پژوهش از طریق بررسی مقالات نمایه‌شده در پایگاه‌های معتبر علمی، پایان‌نامه‌ها و اسناد پژوهشی گردآوری و با روش تحلیل محتوای کیفی بررسی شده‌اند.
یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اجرای اصولی بازی‌وارسازی موجب افزایش انگیزه درونی دانش‌آموزان، بهبود عملکرد تحصیلی، تقویت مهارت‌های حل مسئله، ارتقای همکاری گروهی، افزایش تمرکز، کاهش اضطراب یادگیری و مشارکت فعال‌تر فراگیران در فعالیت‌های آموزشی می‌شود. همچنین نقش معلم در طراحی فعالیت‌های هدفمند و انتخاب عناصر مناسب بازی، عامل تعیین‌کننده‌ای در موفقیت این رویکرد است. نتایج بیانگر آن است که بازی‌وارسازی، زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که با اهداف برنامه درسی، ویژگی‌های رشدی دانش‌آموزان و شرایط کلاس درس هماهنگ باشد. پیشنهاد می‌شود مدیران مدارس و برنامه‌ریزان آموزشی، آموزش معلمان در زمینه طراحی فعالیت‌های بازی‌وار، تولید محتوای آموزشی متناسب و فراهم‌سازی زیرساخت‌های لازم را در اولویت قرار دهند تا امکان بهره‌گیری گسترده‌تر از این رویکرد در مدارس ابتدایی فراهم شود.

کلمات کلیدی فارسی :
بازی‌وارسازی، آموزش ابتدایی، انگیزه تحصیلی، یادگیری فعال، مشارکت دانش‌آموزان، روش‌های نوین تدریس، فناوری آموزشی، کیفیت آموزش.