بررسی و تحلیل رابطه میان خودکارآمدی معلمان، کیفیت تدریس و موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 24

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره چهارم - زمستان 1404

نویسندگان :
حمیده خدابنده لو مدیر مرکز جامع سنجش،آموزش،توانبخشی و مداخله بهنگام رشدی تربیتی
رامین امینی آموزگارمرکز جامع سنجش،آموزش،توانبخشی و مداخله بهنگام رشدی تربیتی
کیانا روح اللهی آموزگارمرکز جامع سنجش،آموزش،توانبخشی و مداخله بهنگام رشدی تربیتی
فاطمه محمدی معاون آموزشی مرکز جامع سنجش،آموزش،توانبخشی و مداخله بهنگام رشدی تربیتی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3541

چکیده فارسی :

مهم‌ترین سرمایه هر نظام آموزشی، نیروی انسانی کارآمد و توانمندی است که بتواند زمینه رشد همه‌جانبه دانش‌آموزان را فراهم سازد و آنان را برای ایفای نقش مؤثر در جامعه آماده کند. در این میان، معلم به عنوان اصلی‌ترین عنصر فرایند تعلیم و تربیت، نقشی بی‌بدیل در کیفیت یاددهی و یادگیری ایفا می‌کند؛ به گونه‌ای که موفقیت یا ناکامی بسیاری از برنامه‌های آموزشی به میزان توانمندی، انگیزه، نگرش و عملکرد حرفه‌ای او وابسته است. اگرچه عواملی مانند برنامه درسی، امکانات آموزشی، مدیریت مدرسه، وضعیت اقتصادی و فرهنگی خانواده و ویژگی‌های فردی دانش‌آموزان بر کیفیت آموزش اثرگذار هستند، اما پژوهش‌های متعدد نشان داده‌اند که نقش معلم همچنان تعیین‌کننده‌ترین عامل درون‌مدرسه‌ای در ارتقای یادگیری و موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان است. در سال‌های اخیر، توجه پژوهشگران حوزه روان‌شناسی تربیتی و علوم آموزشی بیش از گذشته به متغیرهای روان‌شناختی مؤثر بر عملکرد حرفه‌ای معلمان معطوف شده است و در این میان، «خودکارآمدی معلمان» به عنوان یکی از مهم‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌های کیفیت تدریس، مدیریت کلاس، نوآوری آموزشی، انگیزش حرفه‌ای و اثربخشی آموزش شناخته می‌شود. خودکارآمدی به باور معلم نسبت به توانایی خود در برنامه‌ریزی، سازمان‌دهی و اجرای موفق فعالیت‌های آموزشی برای دستیابی به اهداف یادگیری اشاره دارد. معلمانی که از سطح بالایی از خودکارآمدی برخوردار هستند، معمولاً با اعتمادبه‌نفس بیشتری به تدریس می‌پردازند، در برابر مشکلات آموزشی پایداری بیشتری نشان می‌دهند، از روش‌های نوین و فعال تدریس بهره می‌گیرند، تعامل سازنده‌تری با دانش‌آموزان برقرار می‌کنند و محیطی پویا، حمایتگر و یادگیرنده‌محور ایجاد می‌کنند. در مقابل، پایین بودن خودکارآمدی می‌تواند موجب کاهش انگیزه، افزایش فرسودگی شغلی، وابستگی به روش‌های سنتی تدریس و در نهایت افت کیفیت آموزش شود. از این رو، خودکارآمدی نه تنها یک ویژگی فردی، بلکه عاملی راهبردی در ارتقای کیفیت نظام آموزشی محسوب می‌شود و توجه به آن می‌تواند زمینه‌ساز تحول در عملکرد حرفه‌ای معلمان و بهبود فرایند یاددهی ـ یادگیری باشد. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی و تحلیل رابطه میان خودکارآمدی معلمان، کیفیت تدریس و موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که میان خودکارآمدی معلمان، کیفیت تدریس و موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان رابطه‌ای مثبت، مستقیم و معنادار وجود دارد؛ به‌گونه‌ای که تقویت باور معلمان به توانایی‌های حرفه‌ای خود، زمینه ارتقای کیفیت آموزش، افزایش انگیزش و مشارکت دانش‌آموزان و در نهایت بهبود عملکرد و موفقیت تحصیلی آنان را فراهم می‌سازد.

کلمات کلیدی فارسی :
خودکارآمدی ، کیفیت تدریس ، موفقیت تحصیلی ، دانش آموزان ، آموزش