اثربخشی برنامه آموزش تاب‌آوری ویژه کودکان (RESCUR) بر مهارت‌های مقابله‌ای و خوش‌بینی در دانش‌آموزان در معرض خطر دوره ابتدایی: یک مطالعه کیفی در مدارس شهرسربیشه

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 22

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره چهارم - زمستان 1404

نویسندگان :
مهدیه صمیمی فرهنگی، آموزگار، کارشناسی آموزش ابتدایی
صدیقه فرهادی فرهنگی، آموزگار، کارشناس روان شناسی
فائزه خالقی فرهنگی، آموزگار، کارشناس روان شناسی
فاطمه ابراهیمی فرهنگی، آموزگار، کارشناس راهنمایی و مشاوره

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3429

چکیده فارسی :

کودکان در معرض خطر، به دلیل مواجهه با عوامل استرس‌زای مزمن مانند فقر، نابسامانی خانوادگی یا شکست تحصیلی، در برابر آسیب‌های روان‌شناختی آسیب‌پذیرترند. برنامه درسی تاب‌آوری که در اتحادیه اروپا طراحی شده، با هدف تقویت شایستگی‌های اجتماعی-هیجانی و تاب‌آوری در کودکان پیش‌دبستانی و دبستانی تدوین شده است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی تجارب زیسته دانش‌آموزان در معرض خطر دوره ابتدایی شهر سربیشه از مشارکت در برنامه RESCUR و تأثیر آن بر مهارت‌های مقابله‌ای و خوش‌بینی آنان انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی تفسیری (IPA) صورت پذیرفت. میدان پژوهش، چهار مدرسه ابتدایی دولتی در مناطق کم‌برخوردار شهر سربیشه بود. ۲۲ دانش‌آموز دختر و پسر (۱۱ نفر از پایه چهارم و ۱۱ نفر از پایه پنجم) که بر اساس شاخص‌های خطر (وضعیت اقتصادی-اجتماعی پایین، تک‌والدی، افت تحصیلی و گزارش معلم از مشکلات رفتاری-هیجانی) شناسایی شده بودند، به صورت هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته (قبل و بعد از مداخله)، بحث‌های گروهی متمرکز، نقاشی‌های روایتی، دفترچه‌های خودبازتابی و مصاحبه با والدین و معلمان گردآوری و با روش تحلیل مضمون بازتابی براون و کلارک (۲۰۰۶) تحلیل شد.برنامه RESCUR از نگاه کودکان در معرض خطر، نه‌تنها یک بسته آموزشی، بلکه یک تجربه تحولی بود که به آنان ابزارهای مقابله‌ای عملی، نگاهی خوش‌بینانه‌تر و شبکه‌ای از روابط حمایتی بخشید. این یافته‌ها بر ضرورت بومی‌سازی و ادغام برنامه‌های تاب‌آوری مبتنی بر مدرسه در مناطق کم‌برخوردار تأکید دارد.

کلمات کلیدی فارسی :
تاب‌آوری، برنامه RESCUR، مهارت‌های مقابله‌ای، سربیشه