بررسی کارکرد تربیتی و اخلاقی داستان های فانتزی در ادبیات کودک ایران با رویکرد تحلیل محتوا و شناسایی الگوهای قهرمان پروری

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 11

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره چهارم - زمستان 1404

نویسندگان :
زهرا یوسف وند کارشناسی ارشد ادبیات کودک و نوجوان / دانشگاه پیام نور مرکز خرم آباد

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3382

چکیده فارسی :

پژوهش حاضر با هدف بررسی کارکردهای تربیتی و اخلاقی داستان های فانتزی در ادبیات کودک ایران و شناسایی الگوهای قهرمان پروری نهفته در این داستان ها انجام شده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش تحلیل محتوای جهت دار (Directed Content Analysis) انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه کتاب های داستان فانتزی ایرانی منتشر شده برای گروه سنی "ب" و "ج" (۷ تا ۱۲ سال) در بازه زمانی ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۰ بود. از میان این جامعه، ۴ عنوان کتاب شاخص شامل «داستان های بچه های مهتاب» (فرهاد حسن زاده، ۱۳۹۲)، «سارا و سارا» (ناصر کشاورز، ۱۳۸۸)، «ماه پیشونی» (محمدرضا شمس، ۱۳۹۰) و «افسانه های شاهنامه برای کودکان» (بازنویسی مژگان شیخی، ۱۳۹۵) به روش نمونه گیری هدفمند و بر اساس معیارهایی چون پرفروش بودن، دریافت جایزه ادبی و تنوع در سبک فانتزی انتخاب گردیدند. داده ها از طریق سیاهه تحلیل محتوای محقق ساخته که شامل ۲ مؤلفه اصلی (تربیت اخلاقی با ۵ زیرمؤلفه و قهرمان پروری با ۴ زیرمؤلفه) بود، جمع آوری و با استفاده از روش کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شدند..نتیجه نهایی حاکی از آن است که ادبیات فانتزی کودک در ایران، فراتر از سرگرمی، بستری امن برای «تمرین اخلاقی»، «ساخت هویت ملی» و «درونی سازی ارزش های جمع گرایانه» فراهم می آورد. الگوهای قهرمانی در این داستان ها به طور غیرمستقیم، ارزش های تاب آوری، مشورت، مسئولیت پذیری جمعی و شجاعت اخلاقی را در کودکان درونی سازی می کنند.

کلمات کلیدی فارسی :
ادبیات کودک ایران، داستان فانتزی ایرانی، تربیت اخلاقی، قهرمان پروری، تحلیل محتوا.