تأثیر طراحی محیطی پارک‌های شهری بر سلامت روان کودکان گردشگر(مطالعه ارتباط میان عناصر معماری منظر با کاهش استرس و افزایش نشاط کودکان)

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 60

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره چهارم - زمستان 1404

نویسندگان :
عاطفه کهفی کارشناس ارشد کارآفرینی -گرایش گردشگری ، دانشگاه هنر اصفهان kahfiii@gmail.com

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3355

چکیده فارسی :

پارک‌های شهری به عنوان یکی از مهم‌ترین فضاهای عمومی و مقاصد پرکاربرد گردشگری شهری، نقش چشمگیری در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان و بهبود تجربه گردشگران، به‌ویژه کودکان، ایفا می‌کنند. کودکان در فرآیند گردشگری شهری، بیش از سایر گروه‌های سنی در معرض تأثیرات محیط فیزیکی، کیفیت ادراک فضایی، امنیت روانی، محرک‌های بصری و ویژگی‌های حسی محیط قرار دارند. از این رو، طراحی محیطی پارک‌های شهری نه تنها می‌تواند به عنوان بستری برای تفریح، یادگیری، تعامل اجتماعی و تجربه مکان عمل کند، بلکه در سطحی عمیق‌تر، بر سلامت روان، کاهش استرس، افزایش احساس امنیت، تقویت هیجان مثبت و ارتقای نشاط کودکان گردشگر نیز مؤثر است. در این میان، عناصر معماری منظر نظیر فضای سبز، آب، رنگ، فرم، خوانایی فضایی، تنوع حسی، مقیاس انسانی و امکان بازی و تعامل، از مهم‌ترین مؤلفه‌هایی به شمار می‌روند که می‌توانند تجربه روانی–عاطفی کودک را در فضای پارک شکل دهند.
پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر طراحی محیطی پارک‌های شهری بر سلامت روان کودکان گردشگر و مطالعه رابطه میان عناصر معماری منظر با کاهش استرس و افزایش نشاط آنان انجام شده است. این مطالعه از نوع کاربردی و با رویکرد توصیفی–تحلیلی و تلفیقی انجام شده و تلاش دارد با بهره‌گیری از مبانی نظری روان‌شناسی محیطی، شهرسازی کودک‌محور، معماری منظر و گردشگری شهری، الگویی علمی برای تحلیل اثرات محیط پارک بر وضعیت روانی کودکان ارائه دهد. جامعه نظری پژوهش شامل منابع و متون تخصصی در حوزه‌های معماری منظر، طراحی شهری، روان‌شناسی کودک، گردشگری خانواده‌محور و سلامت روان بوده و در بخش میدانی، ارزیابی از طریق تحلیل شاخص‌های محیطی و روان‌شناختی مرتبط با کودکان صورت می‌گیرد. یافته‌های مورد انتظار و مرور پیشینه نشان می‌دهد که پارک‌هایی که از سطح بالاتری از پوشش گیاهی، تنوع طبیعی، حضور عناصر آبی، رنگ‌بندی متناسب، فرم‌های نرم و غیرخشک، فضاهای بازی تعاملی، ایمنی محیطی و خوانایی فضایی برخوردارند، تأثیر معناداری در

کاهش تنیدگی روانی، افزایش آرامش، تقویت حس تعلق، ارتقای سرزندگی و افزایش رضایت‌مندی کودکان گردشگر دارند.
نتایج این پژوهش می‌تواند به برنامه‌ریزان شهری، طراحان منظر، مدیران گردشگری شهری، سیاست‌گذاران حوزه کودک و فعالان کارآفرینی گردشگری کمک کند تا از طریق طراحی فضاهای دوستدار کودک، زمینه ارتقای سلامت روانی کودکان، افزایش جذابیت مقاصد گردشگری شهری و توسعه گردشگری خانوادگی را فراهم آورند. نوآوری این پژوهش در تلفیق هم‌زمان سه حوزه معماری منظر، گردشگری شهری و روان‌شناسی کودک و تأکید بر کودک گردشگر به عنوان کاربر ویژه فضای شهری است.

کلمات کلیدی فارسی :
پارک‌های شهری، سلامت روان کودکان، کودک گردشگر، معماری منظر، طراحی محیطی، گردشگری شهری، کاهش استرس، نشاط کودکان، روان‌شناسی محیطی، شهر دوستدار کودک