هوش مصنوعی ‌در کاربست هنر؛ دستیار یا تهدیدی برای خلاقیت دانش‌آموزان

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 12

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره چهارم - زمستان 1404

نویسندگان :
محمودرضا گیسویی دانشجوی رشته علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان کرمانشاه
شایان مرادی‌پور استاد دانشگاه فرهنگیان کرمانشاه
علیرضا اکبری دانشجوی رشته علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان کرمانشاه
محمدرضا محتشم پور دانشجوی رشته علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان کرمانشاه
محمد امین مهتابی دانشجوی رشته علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان کرمانشاه

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3174

چکیده فارسی :

هوش مصنوعی بهعنوان یکی از تحول‌آفرین‌ترین فناوری‌های عصر حاضر، به‌سرعت در حال نفوذ به عرصه‌های گوناگون آموزش، از جمله آموزش هنر و کاربست‌های خلاقانه آن است. این پژوهش با رویکردی کیفی و به روش مرور نظام‌مند ادبیات، به بررسی این پرسش بنیادین می‌پردازد که هوش مصنوعی در کاربست هنر دانش‌آموزان، ایفاگر نقش یک دستیار تسهیل‌گر است یا تهدیدی برای خلاقیت اصیل آنان به شمار می‌آید. مبانی نظری پژوهش، بر پایه تلفیق نظریه‌های خلاقیت در آموزش و دیدگاه‌های انتقادی در فلسفه هنر شکل گرفته است. از منظر پیشینه پژوهشی، مطالعات داخلیِ سال‌های اخیر به دو دسته کلی قابل تفکیک هستند: دسته نخست، پژوهش‌هایی که بر فرصت‌های هوش مصنوعی در شخصی‌سازی یادگیری، تسهیل فرایند خلق آثار هنری و افزایش دسترسی‌پذیری دانش‌آموزان به ابزارهای پیشرفته تأکید دارند و آن را عاملی برای شکوفایی خلاقیت می‌دانند. دسته دوم، مطالعاتی هستند که به چالش‌های بنیادین این فناوری، به‌ویژه در زمینه اصالت اثر هنری، مالکیت فکری و خطر کاهش تفکر واگرا و تخیل انسانی اشاره می‌کنند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که تأثیر هوش مصنوعی بر خلاقیت هنری دانش‌آموزان، پدیده‌ای ذاتاً پارادوکسیکال است: از یک سو، این فناوری با ارائه بازخوردهای آنی، پیشنهادهای بصری متنوع و کاهش موانع فنی، می‌تواند نقش یک کاتالیزور خلاقیت را ایفا کند و از سوی دیگر، وابستگی مفرط به الگوریتم‌ها و رجوع مداوم به خروجی‌های ماشین، خطر تضعیف تخیل دست‌نخورده و تفکر انتقادی دانش‌آموزان را به همراه دارد. نتیجه‌گیری نهایی پژوهش، ضمن رد دوگانه مطلق دستیار یا تهدید، بر ضرورت اتخاذ رویکردی انتقادی و آگاهانه در به‌کارگیری هوش مصنوعی در آموزش هنر تأکید می‌کند و پیشنهاد می‌دهد که نظام‌های آموزشی به جای منع یا استقبال بی‌قیدوشرط، به پرورش سواد هوش مصنوعی و تقویت جایگاه معلم به‌عنوان راهنمای فرایند خلق خلاقانه بپردازند. در نهایت، ترسیم چشم‌اندازی متوازن برای بهره‌گیری از این فناوری، مهم‌ترین دستاورد این مطالعه است.

کلمات کلیدی فارسی :
هوش مصنوعی، آموزش هنر، خلاقیت دانش‌آموزان، اصالت اثر هنری، مرور نظام‌مند.