تحلیل انتقادی الگوهای برخوردی با خطا در سازمان‌های دولتی با هدف صورت‌بندی یک خط‌مشی نوین مبتنی بر «یادگیری سیستمی» و «احترام حرفه‌ای

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 13

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم شماره اول - بهار 1405

نویسندگان :
احمد قاضی شهرکی * کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی گرایش بازاریابی ، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد گرگان، گرگان ، ایران.

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/2783

چکیده فارسی :

خط‌مشی‌های حاکم بر نحوه برخورد با خطا در سازمان‌های دولتی، یکی از تعیین‌کننده‌ترین عوامل در شکل‌گیری فرهنگ اداری، سطح انگیزش و میزان پایبندی اخلاقی کارکنان است. در بسیاری از دستگاه‌های اجرایی، تمرکز اصلی بر کنترل، تنبیه، توبیخ و برخورد سخت‌گیرانه با خطا است؛ در حالی که برخی سازمان‌ها به‌تدریج به سمت رویکردهای تشویقی، یادگیری از خطا و تقویت رفتارهای مطلوب حرکت کرده‌اند. مقاله حاضر با تمرکز بر تمایز میان «خط‌مشی‌های تنبیهی» و «خط‌مشی‌های تشویقی»، تلاش می‌کند نشان دهد که سبک غالب برخورد با خطا چگونه می‌تواند بر انگیزه درونی، احساس امنیت روانی، اعتماد سازمانی و اخلاق حرفه‌ای کارکنان دولتی اثر بگذارد.در این مقاله، ابتدا جایگاه خطای انسانی در سازمان‌های دولتی و رابطه آن با پیچیدگی فرایندها، فشارهای محیطی و کمبود منابع بررسی می‌شود. سپس، دو الگوی اصلی برخورد با خطا یعنی رویکرد مجازات‌محور و رویکرد یادگیری‌محور تبیین شده و پیامدهای هر یک بر رفتار کارکنان تحلیل می‌گردد. مبانی نظری مقاله بر مفاهیمی مانند عدالت سازمانی، اعتماد، امنیت روانی، انگیزه خدمت عمومی، فرهنگ ترس و فرهنگ یادگیری استوار است. در ادامه، یک مدل مفهومی پیشنهادی ارائه می‌شود که در آن، نوع خط‌مشی برخورد با خطا از طریق متغیرهایی چون احساس عدالت، ادراک از نیت مدیریت، تجربه احترام یا تحقیر، و سطح مشارکت، بر انگیزه و اخلاق اداری کارکنان اثر می‌گذارد.
نتایج تحلیلی مقاله نشان می‌دهد که غلبه خط‌مشی‌های تنبیهی، هرچند ممکن است در کوتاه‌مدت ظاهری از نظم و اطاعت ایجاد کند، اما در بلندمدت به کاهش انگیزه درونی، افزایش رفتارهای تدافعی، پنهان‌کاری خطا، تضعیف یادگیری جمعی و فرسایش اخلاق اداری منجر می‌شود. در مقابل، خط‌مشی‌های تشویقی که بر یادگیری از خطا، تمایز میان خطای صادقانه و تخلف عمدی، و تقویت رفتارهای مسئولانه تأکید دارند، می‌توانند هم‌زمان هم سطح انگیزه و هم پایبندی اخلاقی کارکنان را بهبود بخشند. در پایان، پیشنهادهای سیاستی مشخصی برای بازنگری در دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌های مربوط به برخورد با خطا در سازمان‌های دولتی ارائه شده و بر لزوم گذار تدریجی از فرهنگ تنبیه‌محور به فرهنگ یادگیری‌محور تأکید می‌شود..

کلمات کلیدی فارسی :
خط‌مشی، انگیزه کارکنان ، اخلاق کارکنان، سازمانهای دولتی.