مقایسه تطبیقی قلمرو دین در عرصه فقه، حقوق و سیاست؛ دیدگاه اندیشمندان سکولار و امیرالمؤمنین

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 20

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی مطالعات علوم جامعه شناختی فرهنگی اجتماعی - سال دوم شماره اول - بهار 1405

نویسندگان :
طاهره شریف‌راد سطح3 کلام اسلامی، مرکز آموزش عالی کوثر کاشان

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/2569

چکیده فارسی :

پرسش از گستره دخالت دین در عرصه سیاست، یکی از چالش‌برانگیزترین مسائل در مواجهه سنت دینی با مدرنیته و اندیشه سکولار است. این مقاله با روش توصیفی-تبیینی و با هدف بررسی تطبیقی قلمرو دین در سیاست از منظر اندیشمندان سکولار و امیرالمؤمنین علیه‌السلام تدوین شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که اندیشمندان سکولار سه رویکرد اصلی دارند: دیدگاه دنیامحور که دین را ابزاری در دست سیاست می‌کند، دیدگاه آخرتمحور که دین و سیاست را کاملاً از هم جدا می‌داند، و دیدگاه منطقة‌الفراغ که بخش عمده مسائل سیاسی را به اجتهاد بشری واگذار کرده و عملاً زمینه نفوذ تفکرات غربی را فراهم می‌آورد. در مقابل، از منظر امیرالمؤمنین علیه‌السلام، سیاست جزئی جدایی‌ناپذیر از دین است و رویکردی جامع‌نگر و حداکثری دارد. حضرت علی علیه‌السلام سیاست را «سیاست عدل» مبتنی بر نرمی، دادگری و احسان معرفی می‌کند و آن را از حیله و نیرنگ جدا می‌داند. ایشان برای حاکم اسلامی ویژگی‌هایی چون ایمان و تقوا، صلاحیت اخلاقی، اصالت خانوادگی، علم و آگاهی، عدالت‌محوری و پرهیز از خودبزرگ‌بینی ترسیم می‌فرمایند. نتیجه آنکه سکولاریسم با نگاه حداقلی، دین را به حوزۀ خصوصی محدود می‌کند، در حالی که امیرالمؤمنین علیه‌السلام با رویکردی حداکثری و جامع‌نگر، سیاست را به عنوان بخشی از رسالت الهی برای هدایت جامعه و اجرای عدالت ترسیم می‌نماید که می‌تواند الگویی کارآمد برای تمدن نوین اسلامی باشد.

کلمات کلیدی فارسی :
قلمرو دین، سیاست، سکولاریسم، امیرالمؤمنین علیه السلام، نهج‌البلاغه، حاکم اسلام