نقش طرحواره‌درمانی در اصلاح نظام دلبستگی هیجانی و پیامدهای آن بر روابط زناشویی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 13

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره چهارم - زمستان 1404

نویسندگان :
طیبه بابائی کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، دانشگاه آزاد نائین

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/2428

چکیده فارسی :

روابط زناشویی یکی از مهم‌ترین بسترهای تجربه و تنظیم هیجان در بزرگسالی محسوب می‌شود و کیفیت آن تا حد زیادی تحت تأثیر الگوهای دلبستگی و ساختارهای شناختی–هیجانی افراد قرار دارد. پژوهش‌های معاصر نشان می‌دهد که بسیاری از مشکلات عاطفی زوجین ریشه در طرحواره‌های ناسازگار اولیه دارند؛ الگوهای عمیق و نسبتاً پایدار شناختی–هیجانی که در بستر تعاملات اولیه با مراقبان شکل می‌گیرند و در روابط صمیمانه بزرگسالی بازفعال می‌شوند (Young, Klosko, & Weishaar, 2003). در این میان، نظام دلبستگی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین سازوکارهای تنظیم هیجان، نقش تعیین‌کننده‌ای در کیفیت تعاملات زناشویی، سطح صمیمیت و نحوه مدیریت تعارض‌ها ایفا می‌کند (Mikulincer & Shaver, 2016). هدف مقاله حاضر بررسی تحلیلی نقش طرحواره‌درمانی در اصلاح الگوهای دلبستگی هیجانی و تبیین پیامدهای این فرایند برای بهبود روابط زناشویی است.
این مقاله با رویکرد مروری–تحلیلی و با بررسی پژوهش‌های منتشرشده در فاصله سال‌های 2015 تا 2024 در پایگاه‌های علمی بین‌المللی و داخلی انجام شده است. یافته‌های نظری و تجربی نشان می‌دهد که طرحواره‌درمانی از طریق شناسایی و اصلاح طرحواره‌های ناسازگار اولیه، فعال‌سازی تجربه‌های هیجانی اصلاحی و استفاده از تکنیک‌هایی نظیر بازوالدگری محدود، بازسازی شناختی و کار با حالت‌های طرحواره‌ای می‌تواند به بازسازمان‌دهی الگوهای دلبستگی ناایمن کمک کند. این فرایند به‌تدریج موجب بهبود تنظیم هیجانی، افزایش احساس امنیت روانی در رابطه و ارتقای توانایی افراد در تجربه صمیمیت و همدلی در روابط زناشویی می‌شود.
بر اساس تحلیل مطالعات موجود، مداخلات مبتنی بر طرحواره‌درمانی در زوج‌درمانی می‌توانند به کاهش تعارضات زناشویی، افزایش رضایت از رابطه و تقویت پیوند عاطفی میان زوجین منجر شوند. بنابراین، توجه به ساختارهای طرحواره‌ای و الگوهای دلبستگی در مداخلات درمانی می‌تواند چارچوبی کارآمد برای فهم و بهبود پویایی‌های هیجانی در روابط زناشویی فراهم آورد.

کلمات کلیدی فارسی :
طرحواره‌درمانی، دلبستگی هیجانی، طرحواره‌های ناسازگار اولیه، روابط زناشویی، تنظیم هیجان، زوج‌درمانی