نقش آموزش مبتنی بر شایستگی و رویکردهای ارزشیابی کیفی-توصیفی در کاهش اضطراب امتحان و ارتقای خودکارآمدی تحصیلی فراگیران

دسته بندی موضوعی : علوم تربیتی و روانشناسی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 14

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
دومین همایش ملی و بین المللی تحلیل و بررسی جایگاه ، کارکرد و شیوه های آموزشی در عصر دیجیتال و هوش مصنوعی ، چالش ها و راهکارهای مراکز علمی آموزشی و دانشگاه ها

نویسندگان :
فائزه راسخی آموزگار ابتدایی، آموزش و پرورش ساری
الهام محمودی آموزگار، آموزش و پرورش فارسان @Elham.mahmoodi75@gmail.com
ساره‌ بهمئی آموزگار، آموزش و پرورش اهواز sarehbahme609@gmail.com
بیتا روستا آموزگار ابتدایی، آموزش و پرورش اهواز @bitaroosta13791379@gmail.com

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/2360

چکیده فارسی :

هدف این مقاله، بررسی نقش آموزش مبتنی بر شایستگی و رویکردهای ارزشیابی کیفی-توصیفی در کاهش اضطراب امتحان و ارتقای خودکارآمدی تحصیلی فراگیران است. نظام‌های آموزشی سنتی به دلیل تأکید بر نمره‌دهی عددی، امتحانات مقطعی و مقایسه‌های اجتماعی، موجبات تشدید اضطراب امتحان و تضعیف باورهای خودکارآمدی را در بسیاری از دانش‌آموزان فراهم آورده‌اند. در مقابل، آموزش مبتنی بر شایستگی با شفاف‌سازی اهداف یادگیری، جایگزینی رقابت با همکاری، افزایش حس تسلط بر تکالیف، تنوع در موقعیت‌های سنجش و تقویت مهارت‌های فراشناختی، زمینه را برای کاهش اضطراب و افزایش خودکارآمدی فراهم می‌کند. ارزشیابی کیفی-توصیفی نیز با حذف نمره‌های عددی تنش‌زا، کاهش مقایسه‌های اجتماعی، تغییر کانون توجه از نتیجه به فرایند، فراهم کردن فرصت جبران و بهبود عملکرد، و تقویت ارتباط عاطفی مثبت معلم-فراگیر، نقش مؤثری در تعدیل اضطراب امتحان ایفا می‌کند. این رویکرد ارزشیابی همچنین از طریق ارائه بازخورد توصیفی غنی، توانمندسازی فراگیران برای خودتنظیمی، تأکید بر پیشرفت فردی، ایجاد باور به یادگیری تدریجی و قابل کنترل، و افزایش مشارکت فعال فراگیر در فرایند ارزشیابی، خودکارآمدی تحصیلی را به طور معناداری ارتقا می‌بخشد. یافته‌های این مقاله مروری نشان می‌دهد که تلفیق همزمان آموزش مبتنی بر شایستگی و ارزشیابی کیفی-توصیفی می‌تواند تحولی اساسی در نظام ارزشیابی ایجاد کند و محیطی امن، حمایت‌گر و انگیزشی برای یادگیری فراهم آورد. در این مسیر، باور به تغییرپذیری توانایی‌ها، احساس عاملیت و کنترل درونی، و کاهش وابستگی به قضاوت‌های بیرونی به عنوان مکانیسم‌های کلیدی عمل می‌کنند. نتیجه نهایی آنکه حرکت از ارزشیابی کمّی و نمره‌محور به سمت ارزشیابی کیفی و شایستگی‑محور، نه تنها پیامدهای روانشناختی مثبتی برای فراگیران دارد، بلکه کیفیت یادگیری عمیق و ماندگار را نیز بهبود می‌بخشد.

کلمات کلیدی فارسی :
آموزش مبتنی بر شایستگی، ارزشیابی کیفی-توصیفی، اضطراب امتحان، خودکارآمدی تحصیلی، بازخورد توصیفی.