معلم تحول‌آفرین؛ واکاوی مفهوم عاملیت اخلاقی در تجربه زیسته معلمان دوره ابتدایی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 9

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره اول - بهار 1404

نویسندگان :
فرناز رحمانی
فریما رحمانی
نسرین طاهری نژاد
فرهاد رحمانی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/1599

چکیده فارسی :

پژوهش حاضر با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری، به واکاوی عمیق و چندلایه مفهوم «عاملیت اخلاقی» در تجربه زیسته معلمان دوره ابتدایی به مثابه یک کنشگری تحول‌آفرین در بستر کلاس درس می‌پردازد. این پژوهش با تمرکز بر روایت‌های معلمان از موقعیت های چالش‌برانگیز اخلاقی، بر آن است تا منطق درونی و مبانی شکل‌دهنده به کنش‌های اخلاقی آنان را آشکار سازد. نتایج نشان می‌دهد که عاملیت اخلاقی معلمان در فراتر از پیروی از دستورالعمل‌های رسمی و برنامه‌های از پیش تعیین شده، عمدتاً مبتنی بر نوعی «خرد عملی»، التزام به مسئولیت‌های فراسازمانی و «مراقبت اصیل» نسبت به منحصربه‌فردبودن دانش‌آموزان شکل گرفته است. این کنشگری، که با نگاه به آینده و تعهد به تأثیرگذاری بلندمدت همراه است، اغلب بر پایه ارزش‌های درونی و ادراک شهودی از موقعیت استوار بوده و از چهارچوب‌های ارزیابی کمی و نظارت اداری فراتر می‌رود. چارچوب نظری پژوهش، با تلفیق آرای استادان فلسفه تعلیم و تربیت ایران در باب اخلاق حرفه‌ای معلمی، مفهوم عاملیت انسانی در سنت فلسفه اسلامی و نظریه «مسئولیت خطیر» در قبال دیگری، نشان می‌دهد که چگونه کنش اخلاقی معلم از مجرای نوعی «التفات وجودی» به دانش‌آموز، از سطح یک وظیفه اداری به یک تعهد هستی‌شناختی ارتقا می‌یابد. تحلیل کیفی داده‌های حاصل از مصاحبه‌های عمیق، پنج مضمون اصلی را استخراج کرد که جملگی بر اولویت «انعطاف‌پذیری موقعیت‌محور» بر «اجرای خشک و بیروح برنامه» تأکید دارند. این مطالعه با برجسته‌سازی شکاف میان نظام ارزشیابی اداری معلمان و تجربه عملی عاملیت اخلاقی آنان، ضرورت بازتعریف «اثربخشی» در حرفه معلمی و توجه به ابعاد فرامادی و اخلاقی آن را مطرح می‌سازد. این تحقیق به عنوان یک مطالعه پدیدارشناسانه، به درک عمیق‌تر از چگونگی تحقق ارزش‌های اخلاقی در موقعیت‌های ملموس کلاس درس کمک می‌کند.

کلمات کلیدی فارسی :
عاملیت اخلاقی، معلم تحول‌آفرین، پدیدارشناسی تفسیری، خرد عملی، مراقبت اصیل، تجربه زیسته، دوره ابتدایی