جایگاه زن در فقه اسلامی و تطور احکام مرتبط با حقوق زنان

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 14

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره چهارم - زمستان 1404

نویسندگان :
صدیقه خانوکی اسدی لیسانس سطح ۲ حوزه کرمان حوزه فاطمیه
ندا زابلی دهنوی فوق لیسانس سطح ۳حوزه .رشته تفسیر علوم قرآنی کرمان حوزه فاطمیه
زهرا جدیدی کوهبنانی سطح ۲ حوزه علمیه کرمان حوزه علمیه فاطمیه
الهه امینی زاده سطح ۲ حوزه کرمان حوزه فاطمیه

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/98

چکیده فارسی :

جایگاه زن در فقه اسلامی موضوعی مهم و پیچیده است که همواره مورد بحث علمای دینی و جامعه‌شناسان قرار گرفته است. فقه اسلامی، بر پایه قرآن، سنت پیامبر و اجماع علمای دینی شکل گرفته و جایگاه زن را در عرصه‌های خانوادگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی مورد توجه قرار داده است. در قرآن، زن و مرد از حیث کرامت انسانی برابر شمرده شده و حقوق و مسئولیت‌های مشخصی برای هر دو تعیین شده است.
فقه سنتی با برداشت‌های خاص از نصوص دینی، گاهی محدودیت‌هایی برای زنان قائل شده و نقش آنان را بیشتر در حوزه خانواده و خانه تعریف کرده است. این محدودیت‌ها شامل ارث، شهادت، قضاوت و برخی امور اجتماعی بوده که در طول زمان با توجه به شرایط تاریخی و فرهنگی تفسیر شده‌اند.
با گذر زمان و تغییر شرایط اجتماعی، احکام مرتبط با زنان نیز دستخوش تغییر و تطور شده‌اند. در دوره‌های مختلف، برخی فقها با تأکید بر روح شریعت و عدالت اجتماعی، حقوق زنان را توسعه داده‌اند. نمونه‌هایی از این تطور شامل افزایش نقش زنان در تحصیل، اشتغال، مدیریت و مشارکت اجتماعی است.
امروزه، بسیاری از کشورها با استفاده از اجتهاد معاصر و بازخوانی متون دینی، تلاش می‌کنند تا محدودیت‌های غیرضروری بر زنان را کاهش دهند و حقوق آنان را با معیارهای عدالت اسلامی هماهنگ کنند. این روند نشان‌دهنده انعطاف فقه اسلامی در پاسخ به نیازهای زمانه و توجه به کرامت انسانی زن است.
از نظر فقهی، حقوقی مانند حق تحصیل، حق اشتغال، حق انتخاب همسر، حق ارث، حق طلاق و حق مشارکت اجتماعی زنان به مرور مورد بازنگری قرار گرفته است. این تغییرات نه تنها محدود به مسائل فردی و خانوادگی نیست، بلکه دامنه آن به مشارکت اجتماعی، سیاسی و فرهنگی نیز گسترش یافته است.

کلمات کلیدی فارسی :
جایگاه زن ، مشارکت اجتماعی ، عدالت اسلامی ، فقه سنتی ، کرامت