تاثیر تغییرات اقلیمی بر منابع آب زیرزمینی ایران

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 19

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
دومین همایش ملی علوم انسانی با رویکرد نوین و اولین همایش بین المللی پژوهشی فرهنگیان نوین

نویسندگان :
عیسی چرامی -

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/934

چکیده فارسی :

تغییرات اقلیمی یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی قرن حاضر به شمار می‌رود که آثار گسترده‌ای بر منابع طبیعی، به‌ویژه منابع آب زیرزمینی دارد. ایران به دلیل قرار گرفتن در کمربند خشک و نیمه‌خشک جهان، بیش از بسیاری از کشورها تحت تأثیر این پدیده قرار گرفته است. منابع آب زیرزمینی به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین منابع تأمین آب شرب، کشاورزی و صنعتی کشور، نقش حیاتی در پایداری اجتماعی و اقتصادی ایران ایفا می‌کنند. تغییر الگوی بارش‌ها، کاهش مقدار بارندگی سالانه و افزایش فراوانی و شدت خشکسالی‌ها از مهم‌ترین پیامدهای تغییرات اقلیمی در ایران هستند. این تغییرات موجب کاهش تغذیه طبیعی آبخوان‌ها شده و تعادل بین تغذیه و برداشت را برهم زده‌اند. از سوی دیگر، افزایش دما باعث تشدید تبخیر و تعرق و کاهش رطوبت خاک شده که این امر نیز نفوذ آب به لایه‌های زیرین زمین را محدود می‌کند. در نتیجه، سطح آب زیرزمینی در بسیاری از دشت‌های کشور به‌طور قابل توجهی کاهش یافته است. کاهش منابع آب سطحی در دوره‌های خشکسالی، وابستگی به منابع آب زیرزمینی را افزایش داده و برداشت بی‌رویه از چاه‌ها را تشدید کرده است. این روند در کنار حفر چاه‌های غیرمجاز، افت شدید سطح آب، نشست زمین و تخریب ساختار آبخوان‌ها را به دنبال داشته است. علاوه بر کمیت، کیفیت منابع آب زیرزمینی نیز تحت تأثیر تغییرات اقلیمی قرار گرفته است. کاهش سطح آب باعث افزایش غلظت املاح و شوری آب شده و در برخی مناطق، نفوذ آب شور به آبخوان‌های شیرین را تسریع کرده است. تغییر زمان ذوب برف‌ها و کاهش رواناب‌های سطحی نیز الگوی تغذیه آبخوان‌ها را دچار اختلال کرده است. این شرایط مدیریت منابع آب زیرزمینی را با عدم قطعیت‌های بیشتری مواجه ساخته و نیاز به برنامه‌ریزی مبتنی بر سناریوهای اقلیمی آینده را افزایش داده است. در چنین شرایطی، اتخاذ راهکارهای سازگاری با تغییرات اقلیمی، از جمله مدیریت تقاضای آب، افزایش بهره‌وری مصرف، اصلاح الگوی کشت، تغذیه مصنوعی آبخوان‌ها و حفاظت از مناطق تغذیه، اهمیت ویژه‌ای دارد.

کلمات کلیدی فارسی :
مناطق ، مصرف ، آب شور ، الگو ، منابع ، سطحی ، اقلیمی