تأثیر آموزش مبتنی بر کاوش‌گری و حل مسئله در پرورش خلاقیت علمی دانش‌آموزان

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 13

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره اول - بهار 1404

نویسندگان :
زینب مرزعاوی
مهتاب کریمی
فرشته علوانی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/824

چکیده فارسی :

خلاقیت علمی به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های کلیدی یادگیری مؤثر و زیربنای نوآوری در عصر دانش، نیازمند رویکردهایی است که از تقلید و حفظ طوطی‌وار فراتر روند و ذهن دانش‌آموزان را به کشف، پرسش و حل مسئله سوق دهند. آموزش مبتنی بر کاوش‌گری و حل مسئله، با تأکید بر یادگیری فعال، تعامل ذهنی و مسئولیت فردی در فرایند یادگیری، از مهم‌ترین شیوه‌های تربیت خلاقیت علمی در مدارس است. این مقاله با تحلیل نظری و مرور پژوهش‌های مرتبط، نشان می‌دهد که برنامه‌های آموزشی مبتنی بر کاوش علمی، نه‌تنها تفکر انتقادی و توانایی حل مسئله دانش‌آموزان را ارتقا می‌دهد، بلکه موجب افزایش انعطاف‌پذیری ذهنی، تولید ایده‌های نو و اشتیاق به یادگیری عمیق می‌شود. هدف از این پژوهش، بررسی تأثیر آموزش مبتنی بر کاوش‌گری و حل مسئله بر پرورش خلاقیت علمی دانش‌آموزان است. این دو رویکرد آموزشی با تأکید بر تعامل فعال یادگیرندگان با محیط، تحریک تفکر انتقادی و ارتقاء کنجکاوی شناختی، به ارتقای تفکر واگرا و خلاقیت علمی منجر می‌شوند. در چارچوب آموزش مبتنی بر کاوش‌گری، دانش‌آموزان از دریافت‌کنندگان منفعل اطلاعات به کاوشگران و سازندگان دانش تبدیل می‌شوند و در فرایند حل مسئله، از تجزیه، تحلیل و ترکیب اطلاعات برای یافتن راه‌حل‌های نوآورانه استفاده می‌کنند. یافته‌های پژوهش‌های پیشین نشان می‌دهد که استفاده از این الگوهای یادگیری در علوم تجربی و ریاضی به شکل محسوسی منجر به افزایش اصالت، سیالی، انعطاف‌پذیری و بسط اندیشه‌های علمی در دانش‌آموزان می‌شود. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود برنامه‌های درسی مدارس ابتدایی و متوسطه با محوریت فعالیت‌های کاوش‌محور، حل مسئله‌های باز و چالش‌های علمی طراحی شوند تا به شکل نظام‌مند، فضای رشد خلاقیت علمی فراهم آید.

کلمات کلیدی فارسی :
آموزش مبتنی بر کاوش‌گری، حل مسئله، خلاقیت علمی، یادگیری فعال، اندیشه نوآورانه