رابطه فرهنگ سازمانی مدرسه با رضایت شغلی و تعهد سازمانی معلمان

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 12

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره دوم - تابستان 1404

نویسندگان :
منیژه شهرکی دلیر کارشناسی ادبیات از دانشگاه آزاد زابل
الهام شادوند کارشناسی زبان وادبیات فارسی
فاطمه بگم خوشی کارشناسی دینی عربی از دانشگاه آزاد زابل
مهین جنگی کارشناسی آموزش ابتدایی از دانشگاه آزاد زابل

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/713

چکیده فارسی :

فرهنگ سازمانی به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر عملکرد سازمان‌های آموزشی، نقش بسزایی در شکل‌دهی به نگرش‌ها، رفتارها و عملکرد معلمان ایفا می‌کند. این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین فرهنگ سازمانی مدرسه و دو متغیر کلیدی رضایت شغلی و تعهد سازمانی معلمان انجام شده است. فرهنگ سازمانی مجموعه‌ای از ارزش‌ها، باورها، هنجارها و الگوهای رفتاری مشترک است که هویت سازمان را شکل می‌دهد و بر نحوه تعامل اعضای آن تأثیر می‌گذارد. در محیط مدرسه، این فرهنگ می‌تواند تعیین‌کننده میزان انگیزش، رضایت و تعهد معلمان باشد. رضایت شغلی به احساس مثبت و خشنودی فرد از شغل و محیط کار خود اشاره دارد و تعهد سازمانی نیز نشان‌دهنده میزان وابستگی عاطفی، تداوم حضور و تعهد هنجاری فرد نسبت به سازمان است.
این مطالعه با استفاده از روش توصیفی-همبستگی و با مشارکت نمونه‌ای متشکل از معلمان مقاطع مختلف تحصیلی انجام گرفت. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه‌های استاندارد فرهنگ سازمانی، رضایت شغلی و تعهد سازمانی بودند. نتایج تحلیل داده‌ها نشان داد که بین فرهنگ سازمانی مدرسه و رضایت شغلی معلمان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. به عبارت دیگر، مدارسی که دارای فرهنگ سازمانی قوی، مشارکتی و حمایتی هستند، معلمان آن‌ها از سطح رضایت شغلی بالاتری برخوردارند. همچنین، یافته‌ها حاکی از آن است که فرهنگ سازمانی مثبت با افزایش تعهد سازمانی معلمان مرتبط است. معلمانی که در مدارس با فرهنگ سازمانی مناسب فعالیت می‌کنند، احساس تعلق بیشتری به سازمان داشته و تمایل بیشتری برای ماندن در آن نشان می‌دهند.
مؤلفه‌های فرهنگ سازمانی نظیر ارتباطات باز و صادقانه، مشارکت در تصمیم‌گیری، حمایت مدیریتی، فرصت‌های رشد و توسعه حرفه‌ای، و شناسایی و قدردانی از تلاش‌های معلمان، از جمله عواملی هستند که به طور مستقیم بر رضایت شغلی و تعهد سازمانی تأثیر می‌گذارند. نتایج این پژوهش نشان داد که ابعاد مختلف فرهنگ سازمانی به طور متفاوتی بر این دو متغیر اثر می‌گذارند. برای مثال، مشارکت معلمان در تصمیم‌گیری‌های مدرسه و احساس مالکیت آن‌ها نسبت به برنامه‌ها و فعالیت‌های آموزشی، به طور قابل توجهی رضایت شغلی را افزایش می‌دهد. از سوی دیگر، حمایت عاطفی و حرفه‌ای مدیران از معلمان، تعهد سازمانی آن‌ها را تقویت می‌کند.
این پژوهش همچنین به بررسی تفاوت‌های موجود در فرهنگ سازمانی مدارس مختلف پرداخت و نشان داد که مدارسی با فرهنگ سلسله‌مراتبی و بوروکراتیک، معمولاً با سطوح پایین‌تری از رضایت شغلی و تعهد سازمانی معلمان همراه هستند. در مقابل، مدارسی که فرهنگ مشارکتی و نوآورانه دارند، معلمان آن‌ها احساس ارزشمندی و اهمیت بیشتری می‌کنند و در نتیجه، انگیزه و تعهد بالاتری نسبت به اهداف سازمانی نشان می‌دهند. این یافته‌ها اهمیت توجه به فرهنگ سازمانی به عنوان یک عامل راهبردی در مدیریت منابع انسانی مدارس را برجسته می‌سازد. یافته‌های این تحقیق می‌تواند برای مدیران آموزشی، سیاست‌گذاران و کارشناسان منابع انسانی در بخش آموزش و پرورش مفید باشد و راهکارهایی برای بهبود فرهنگ سازمانی مدارس و در نتیجه افزایش رضایت و تعهد معلمان ارائه دهد.

کلمات کلیدی فارسی :
فرهنگ سازمانی، رضایت شغلی، تعهد سازمانی، معلمان، مدرسه، مدیریت آموزشی، محیط کار