هوش مصنوعی و ربات‌های آموزشی در پرورش تفکر خلاق و نوآورانه دانش‌آموزان

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 17

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره اول - بهار 1404

نویسندگان :
کبری جوربنیان
زهره فرهادی پور
رضا داداشعلی
مریم مفرد
محبوبه صداقت

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/563

چکیده فارسی :

تحولات شتابان فناوری در دهه‌های اخیر، به‌ویژه در حوزه هوش مصنوعی و ربات‌های آموزشی، افق‌های تازه‌ای را پیش‌روی نظام‌های آموزشی قرار داده است. یکی از مهم‌ترین انتظارات از آموزش‌وپرورش در عصر حاضر، پرورش دانش‌آموزانی خلاق، نوآور، مسئله‌محور و توانمند در تفکر انتقادی است؛ امری که روش‌های سنتی تدریس به‌تنهایی پاسخگوی آن نیستند. در این میان، هوش مصنوعی و ربات‌های آموزشی به‌عنوان ابزارهای نوین یاددهی–یادگیری، می‌توانند نقش مؤثری در تحول فرآیندهای آموزشی و تقویت تفکر خلاق دانش‌آموزان ایفا کنند.
پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی–توصیفی، به بررسی نقش و کارکرد هوش مصنوعی و ربات‌های آموزشی در پرورش تفکر خلاق و نوآورانه دانش‌آموزان می‌پردازد. یافته‌های مطالعات پیشین نشان می‌دهد که استفاده هدفمند از این فناوری‌ها، زمینه ایجاد محیط‌های یادگیری تعاملی، پویا و دانش‌آموزمحور را فراهم می‌سازد. ربات‌های آموزشی با شبیه‌سازی موقعیت‌های واقعی، ایجاد چالش‌های حل مسئله و فراهم‌کردن فرصت آزمون و خطا، باعث افزایش انگیزه، مشارکت فعال و خلاقیت دانش‌آموزان می‌شوند. از سوی دیگر، سامانه‌های هوش مصنوعی با تحلیل داده‌های یادگیری، امکان ارائه بازخوردهای فوری، شخصی‌سازی مسیر یادگیری و شناسایی استعدادها و توانمندی‌های فردی را فراهم می‌کنند.
نتایج این بررسی حاکی از آن است که به‌کارگیری هوش مصنوعی و ربات‌های آموزشی، در صورت همراهی با رویکردهای تربیتی صحیح و نقش هدایت‌گر معلم، می‌تواند موجب تقویت مهارت‌هایی نظیر تفکر واگرا، نوآوری، حل مسئله، همکاری و خودتنظیمی در دانش‌آموزان شود. با این حال، چالش‌هایی همچون کمبود زیرساخت‌های فنی، نیاز به توانمندسازی معلمان، ملاحظات اخلاقی و شکاف دیجیتال نیز از جمله مسائلی است که باید مورد توجه سیاست‌گذاران آموزشی قرار گیرد.
در مجموع، می‌توان گفت که هوش مصنوعی و ربات‌های آموزشی، در صورت استفاده آگاهانه و هدفمند، نه‌تنها تهدیدی برای نقش معلم محسوب نمی‌شوند، بلکه به‌عنوان ابزاری توانمندساز، می‌توانند زمینه‌ساز پرورش نسلی خلاق، نوآور و آماده برای زیست در جامعه دانایی‌محور آینده باشند.

کلمات کلیدی فارسی :
هوش مصنوعی؛ ربات‌های آموزشی؛ تفکر خلاق؛ نوآوری آموزشی؛ یادگیری فناورمحور؛ دانش‌آموزان؛ آموزش هوشمند؛ تحول آموزشی