شناسایی موانع اجرای نوآوری آموزشی از دیدگاه مدیران ومعلمان

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 22

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره دوم - تابستان 1404

نویسندگان :
ربابه اسماعیلی کارشناسی ارشد برنامه ریزی آموزشی دانشکاه آزاد تبریزمقطع تدریس: اول ابتدائی
آذر آزادفر کارشناس مشاوره مقطع تدریس: مقطع ابتدایی تبریز
عباس پاکسا کارشناسی ارشد برنامه ریزی آموزشی دانشکاه آزاد تبریز معاون آموزش دوره متوسطه
فریده رسولی لیسانس علوم اجتماعی شهر محل تدریس: تبریز آموز گار پایه دوم دبستان عفت
فریده صفائی لیسانس علوم تربیتی گرایش مدیریت آموزشی شهر تبریز مقطع تدریس: دوم ابتدائی
یوسف صفر نژاد لیسانس حسابداری دبیر در دوره اول متوسطه تبریز

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/506

چکیده فارسی :

نوآوری آموزشی به‌عنوان موتور محرکه تحول در نظام‌های آموزشی، همواره با چالش‌ها و موانعی در مرحله اجرا مواجه بوده است. شناسایی این موانع از دیدگاه ذی‌نفعان اصلی، یعنی مدیران و معلمان، گامی اساسی برای تسهیل و نهادینه‌سازی تغییرات اثربخش در محیط‌های یادگیری است. این پژوهش با هدف شناسایی جامع موانع اجرای نوآوری آموزشی از منظر این دو گروه کلیدی طراحی و اجرا شده است. رویکرد پژوهش کیفی و از نوع پدیدارشناسی توصیفی است. جامعه آماری پژوهش را مدیران و معلمان مدارس ابتدایی و متوسطه دولتی در چند استان کشور تشکیل دادند که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و با رعایت اصل اشباع نظری، ۲۵ نفر (۱۲ مدیر و ۱۳ معلم) برای مشارکت در مطالعه انتخاب شدند. ابزار اصلی گردآوری داده‌ها، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته عمیق بود که سؤالات آن حول محور تجارب، درک و چالش‌های مرتبط با اجرای نوآوری‌های آموزشی طراحی شد. داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون و با کمک نرم‌افزار MAXQDA مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که موانع اجرای نوآوری آموزشی در پنج طبقه اصلی قابل دسته‌بندی است: ۱) موانع ساختاری–سازمانی (شامل نبود زیرساخت‌های فنی و فیزیکی کافی، بوروکراسی اداری سنگین و فقدان چارچوب‌های حمایتی نهادی)، ۲) موانع مرتبط با منابع انسانی (شامل مقاومت در برابر تغییر، کمبود دانش تخصصی و مهارت‌های لازم در معلمان و مدیران، و فرسودگی شغلی)، ۳) موانع فرهنگی–نگرشی (شامل فرهنگ مدرسه سنتی، نگرش منفی والدین و جامعه نسبت به تغییر، و ترس از شکست)، ۴) موانع مالی–اقتصادی (شامل کمبود بودجه اختصاص‌یافته، نبود مشوق‌های مالی و هزینه‌بر بودن اجرای نوآوری‌ها)، و ۵) موانع مرتبط با محتوا و برنامه درسی (شامل انعطاف‌ناپذیری برنامه‌های درسی رسمی، حجم زیاد مطالب آموزشی و ناهماهنگی نوآوری با اهداف سند تحول بنیادین). این موانع در تعامل پیچیده با یکدیگر، اکوسیستم اجرای نوآوری را با چالش مواجه می‌سازند. نتایج این مطالعه بر لزوم اتخاذ رویکردی سیستمی و همه‌جانبه‌نگر برای رفع این موانع تأکید دارد، به‌طوری که مداخلات صرفاً فنی یا فردی نمی‌تواند تضمین‌کننده موفقیت باشد. درک عمیق این موانع از دیدگاه عاملان اجرایی، می‌تواند به سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان آموزشی در طراحی راهبردهای عملی و زمینه‌ساز برای تحقق نوآوری پایدار کمک شایانی نماید.

کلمات کلیدی فارسی :
نوآوری آموزشی، موانع اجرا، مدیران مدارس، معلمان، پژوهش کیفی.