بررسی رابطه سرمایه اجتماعی مدرسه با پیشرفت تحصیلی و انضباط دانش‌آموزان

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 13

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره دوم - تابستان 1404

نویسندگان :
فرزانه خمر کارشناسی ارشد علوم وقرآن حدیث از دانشگاه پیام نورمهریز یزد
احمد سلحشور لیسانس ابتدایی _ دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائنات
ملیحه نعمتی نژاد فوق لیسانس آموزش ریاضی دانشگاه آزاد اسلامی واحد زاهدان
سیده مریم حیدری کارشناس ارشد ریاضی گرایش تحقیق در عملیات از دانشگاه آزاد واحد زاهدان

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/484

چکیده فارسی :

سرمایه اجتماعی به عنوان یکی از مفاهیم بنیادین در جامعه‌شناسی آموزش و پرورش، نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری فضای آموزشی مؤثر و ارتقای عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان ایفا می‌کند. این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی مدرسه و دو متغیر کلیدی پیشرفت تحصیلی و انضباط دانش‌آموزان انجام شده است. سرمایه اجتماعی مدرسه شامل شبکه‌های ارتباطی، اعتماد متقابل، هعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری فضای آموزشی مؤثر و ارتقای عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان ایفا می‌کند. این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی مدرسه و دو متغیر کلیدی پیشرفت تحصیلی و انضباط دانش‌آموزان انجام شده است. سرمایه اجتماعی مدرسه شامل شبکه‌های ارتباطی، اعتماد متقابل، هنجارهای مشترک، مشارکت فعال والدین، تعاملات معلم-دانش‌آموز و فضای همکاری جمعی در محیط مدرسه است. در این مطالعه توصیفی-همبستگی، جامعه آماری شامل 384 دانش‌آموز دوره متوسطه دوم شهر تهران بود که به روش نمونه‌گیری خوشه‌نجارهای مشترک، مشارکت فعال والدین، تعاملات معلم-دانش‌آموز و فضای همکاری جمعی در محیط مدرسه است. در این مطالعه توصیفی-همبستگی، جامعه آماری شامل 384 دانش‌آموز دوره متوسطه دوم شهر تهران بود که به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه سرمایه اجتماعی مدرسه، معدل نمرات درسی دانش‌آموزان و پرسشنامه انضباط تحصیلی بود. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و تحلیل واریانس تحلیل شدند. یافته‌های پژوهش نشان داد که بین سرمایه اجتماعی مدرسه و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (r=0.68، p<0.01). همچنین رابطه معناداری بین سرمایه اجتماعی مدرسه و انضباط تحصیلی دانش‌آموزان مشاهده شد (r=0.72، p<0.01). تحلیل رگرسیون نشان داد که سرمایه اجتماعی مدرسه می‌تواند 46 درصد از واریانس پیشرفت تحصیلی و 52 درصد از واریانس انضباط دانش‌آموزان را تبیین کند. در میان مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی، اعتماد متقابل و مشارکت والدین بیشترین تأثیر را بر پیشرفت تحصیلی داشتند، در حالی که هنجارهای مشترک و فضای همکاری جم‌تواند 46 درصد از واریانس پیشرفت تحصیلی و 52 درصد از واریانس انضباط دانش‌آموزان را تبعی نقش بیشتری در انضباط دانش‌آموزان ایفا کردند. نتایج همچنین نشان داد که مدارسی با سطح بالای سرمایه اجتماعی، میانگین نمرات بالعی نقش بیشتری در انضباط دانش‌آموزان ایفا کردند. نتایج همچنین نشان داد که مدارسی با سطح بالای سرمایه اجتماعی، میانگین نمرات بالاتری نسبت به مدارس با سرمایه اجتماعی پایین دارند. این یافته‌ها اهمیت ایجاد و تقویت شبکه‌های اجتماعی در محیط مدرسه را برجسته می‌سازد. پژوهش حاضر بر نقش محوری فضای اجتماعی مدرسه در بهبود عملکرد تحصیلی و رفتاری دانش‌آموزان تأکید دارد و پیشنهاد می‌کند که سیاست‌گذاران آموزشی به تقویت سرمایه اجتماعی در مدارس توجه ویژه‌ای داشته باشند. از جمله راهکارهای پیشنهادی می‌توان به برگزاری جلسات منظم والدین و معلمان، ایجاد فضاهای مشارکتی برای دانش‌آموزان، تقویت ارتباطات افقی بین کارکنان مدرسه و ایجاد اعتماد سازمانی اشاره کرد. محدودیت‌های این پژوهش شامل محدود بودن جامعه آماری به شهر تهران و استفاده از روش خودگزارشی است که ممکن است بر دقت پاسخ‌ها تأثیر بگذارد.

کلمات کلیدی فارسی :
کلیدواژه‌ها: سرمایه اجتماعی مدرسه، پیشرفت تحصیلی، انضباط دانش‌آموزان، شبکه‌های اجتماعی، مشارکت والدین، اعتماد سازمانی، هنجارهای مشترک