برنامه‌ریزی درسی هوشمند و شخصی‌سازی‌شده با تأکید بر نیازهای یادگیرندگان

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 27

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم - شماره دوم - تابستان 1405

نویسندگان :
هدی بنی سعید کارشناسی ارشد برنامه ریزی درسی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4544

چکیده فارسی :

تحولات شتابان فناوری‌های دیجیتال و ظهور هوش مصنوعی، الگوهای سنتی برنامه‌ریزی درسی را با چالش‌های جدیدی مواجه ساخته است. برنامه درسی یکسان و از پیش تعیین‌شده، در بسیاری از موارد نمی‌تواند تفاوت‌های فردی، سطح دانش پیشین، علایق، انگیزش، سرعت یادگیری، سبک تعامل با محتوا و نیازهای آموزشی متفاوت یادگیرندگان را به‌طور کامل پوشش دهد. در این شرایط، برنامه‌ریزی درسی هوشمند و شخصی‌سازی‌شده می‌تواند با استفاده از تحلیل داده‌های یادگیری، سامانه‌های تطبیقی، هوش مصنوعی، تحلیل یادگیری و بازخورد مستمر، مسیر یادگیری متناسب با ویژگی‌های هر یادگیرنده را طراحی و اصلاح کند. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش برنامه‌ریزی درسی هوشمند و شخصی‌سازی‌شده در پاسخ‌گویی به نیازهای یادگیرندگان و تبیین مؤلفه‌های مؤثر بر اثربخشی آن است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ تحلیلی و در بخش کمی از نوع همبستگی در نظر گرفته شده است. جامعه آماری نمونه شامل دانش‌آموزان و معلمان مدارس دوره متوسطه فرضی بوده و داده‌های کمی نمونه از 250 دانش‌آموز و 30 معلم تشکیل شده است. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه محقق‌ساخته برنامه‌ریزی درسی هوشمند و پرسشنامه نیازهای یادگیرندگان استفاده شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از شاخص‌های توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه انجام گرفت. یافته‌های نمونه نشان داد بین برنامه‌ریزی درسی هوشمند و پاسخ‌گویی به نیازهای یادگیرندگان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین شخصی‌سازی محتوا، انعطاف‌پذیری مسیر یادگیری، ارزشیابی هوشمند و بازخورد داده‌محور از مهم‌ترین مؤلفه‌های تبیین‌کننده نیازهای یادگیرندگان بودند. با این حال، استفاده از داده‌های آموزشی باید با توجه به حریم خصوصی، عدالت آموزشی، سوگیری الگوریتمی، نقش حرفه‌ای معلم و ضرورت نظارت انسانی انجام شود. نتیجه کلی پژوهش نشان می‌دهد برنامه‌ریزی درسی هوشمند زمانی می‌تواند اثربخش باشد که فناوری به‌عنوان ابزار پشتیبان تصمیم‌گیری تربیتی و نه جایگزین معلم و تعامل انسانی مورد استفاده قرار گیرد.

کلمات کلیدی فارسی :
برنامه‌ریزی درسی هوشمند، شخصی‌سازی یادگیری، هوش مصنوعی، نیازهای یادگیرندگان، یادگیری تطبیقی، تحلیل یادگیری.