مروک (macrosiphon Salvia)؛ گنجینه دارویی بومی شهرستان فسا: بررسی کاربردهای سنتی، ابعاد فیتوشیمیایی و پتانسیل توسعه اقتصادی و کشت دیم

دسته بندی موضوعی : علوم پایه

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 22

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
هشتمین همایش ملی علوم تجربی ، چشم اندازی به پیوند زیست شناسی ، شیمی ، زمین شناسی و فناوری نانو

نویسندگان :
فاطمه فدایی نوبندگانی مدیریت پژوهش سرا، دکتری شیمی فیزیک
زهرا کریم‌زاده پژوهشگر، دانش آموز آموز دبیرستان و پژوهش سرا
غزل رازقی پژوهشگر، دانش آموز و پژوهش سرا
میمنت گلخندان استاد راهنما، دبیر و کارشناس زیست

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4519

چکیده فارسی :

گیاه دارویی مروک )macrosiphon Salvia )از تیره نعناعیان، یکی از گونه‌های بومی، معطر و بسیار مقاوم به شرایط کم‌آبی در
مناطق خشک و نیمه‌خشک ایران، به‌ویژه شهرستان فسا )استان فارس( است. با توجه به چالش‌‌های حاد ناشی از بحران منابع آب و تغییرات اقلیمی در دشت فسا، شناخت و احیای پوشش‌های گیاهی بومی با نیاز آبی پایین دارای اهمیت دوچندان است. این مقاله با رویکرد مروری و اتنوبوتانیکال، به تبیین ویژگی‌های گیاه‌شناسی، دانش بومی و کهن مردم منطقه در بهره‌گیری از بذر و اندام‌های هوایی مروک، ظرفیت‌های فیتوشیمیایی و پتانسیل تجاری‌سازی آن در قالب کشت دیم می‌پردازد. یافته‌های برآمده از مرور منابع و شواهد بومی نشان میدهد که دانه مروک به سبب تولید موسیلاژ فراوان، در طب بومی منطقه فسا به عنوان داروی مؤثر در بهبود سرفه، تسکین گلودرد، خلط آوری و تب بری شناخته شده و کاربردهایی در کنترل قند خون و گندزدایی دارد. علاوه بر این، شاخسار تازه گیاه با نام سنتی »پشه پران« برای دفع حشرات به کار میرود. از منظر فیتوشیمیایی، ترکیبات فنولی و فالونوئیدی همراه با اسانس‌های معطر موجود در بافت گیاه، قابلیت‌های ضد اکسیدانی، ضدالتهابی و بازدارندگی زیستی را به نمایش میگذارند. در نهایت، با توجه به سازگاری بوم‌شناختی بالا، مروک گزینه‌ای بسیار ایده‌آل برای اصلاح الگوی کشت، تثبیت خاک، اشتغالزایی کشاورزی و بهره‌برداری در صنایع بهداشتی، دارویی و آرایشی به شمار میرود.

کلمات کلیدی فارسی :
گیاهان دارویی بومی، خشکسالی، اتنوبوتانی، کشت دیم، اسانس‌های معطر