کاربرد هوش مصنوعی در ارزشیابی یادگیری دانش‌آموزان: فرصت‌ها، چالش‌ها و ملاحظات تربیتی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 27

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
اولین همایش ملی و بین المللی هوش مصنوعی و آینده آموزش در جهان

نویسندگان :
مریم زارعیان جهرمی کارشناسی علوم تربیتی، دانشگاه دولتی شیراز

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4422

چکیده فارسی :

تحول دیجیتال و گسترش سریع فناوری‌های هوش مصنوعی، فرایندهای مختلف نظام آموزشی، از طراحی آموزش و تولید محتوا تا سنجش و ارزشیابی یادگیری را تحت تأثیر قرار داده است. ارزشیابی یادگیری دانش‌آموزان یکی از حوزه‌هایی است که به دلیل وابستگی به گردآوری، تحلیل و تفسیر داده‌های آموزشی، ظرفیت قابل توجهی برای بهره‌گیری از فناوری‌های هوشمند دارد. هدف پژوهش حاضر، تحلیل کاربردهای هوش مصنوعی در ارزشیابی یادگیری دانش‌آموزان و بررسی فرصت‌ها، چالش‌ها و ملاحظات تربیتی مرتبط با آن است. پژوهش با روش مروری ـ تحلیلی و از طریق بررسی منابع علمی، پژوهش‌های داخلی و خارجی و اسناد معتبر حوزه هوش مصنوعی و آموزش انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هوش مصنوعی می‌تواند در حوزه‌هایی مانند ارزشیابی تکوینی، تولید و تنظیم سؤال، تصحیح خودکار برخی پاسخ‌ها، تحلیل پاسخ‌های تشریحی، شناسایی الگوهای خطا، ارائه بازخورد شخصی‌سازی‌شده، تحلیل روند پیشرفت تحصیلی و پشتیبانی از تصمیم‌گیری معلم مورد استفاده قرار گیرد. این قابلیت‌ها می‌توانند سرعت و فراوانی ارزشیابی را افزایش داده و زمینه توجه بیشتر به نیازهای فردی دانش‌آموزان را فراهم کنند. با وجود این، استفاده از هوش مصنوعی با چالش‌هایی همچون خطای الگوریتمی، سوگیری، کاهش شفافیت، تهدید حریم خصوصی، نابرابری دسترسی، وابستگی دانش‌آموز به فناوری، دشواری سنجش برخی ابعاد پیچیده یادگیری و مسئله اصالت عملکرد در عصر هوش مصنوعی مولد همراه است. از منظر تربیتی، مسئله اساسی آن است که هوش مصنوعی نباید به جایگزین قضاوت حرفه‌ای معلم یا تصمیم‌گیرنده نهایی درباره یادگیری دانش‌آموز تبدیل شود. نتیجه تحلیل نشان می‌دهد که استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی در ارزشیابی مستلزم حفظ عاملیت انسانی، اعتبارسنجی ابزارها، نظارت معلم، حفاظت از داده‌های دانش‌آموزان، توجه به عدالت آموزشی، آموزش سواد هوش مصنوعی و حرکت از ارزشیابی صرفاً محصول‌محور به سوی ارزشیابی فرایندمحور، تکوینی و یادگیری‌ساز است.

کلمات کلیدی فارسی :
هوش مصنوعی، ارزشیابی یادگیری، دانش‌آموزان، ارزشیابی تکوینی، بازخورد آموزشی، عدالت آموزشی، ملاحظات تربیتی