تحلیل ارکان اختصاصی جرم کلاهبرداری و سرقت در پروتکل‌های مالی غیرمتمرکز (DeFi)؛ چالش‌های احراز مانور متقلبانه و ربایش دارایی‌های رقومی در حقوق کیفری ایران

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 12

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی دادگران کیفری - سال پنجم - شماره دوم - تابستان 1405

نویسندگان :
مصطفی یزدان پناه کارشناس فقه و اصول دانش آموخته مرکز مدیریت حوزه های علمیه

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4362

چکیده فارسی :

پیدایش امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) و اتکای مبادلات اقتصادی به قراردادهای هوشمند خوداجرا بر بستر زنجیره بلوکی، تحولی بنیادین در ساختار تراکنش‌های مالی پدید آورده و هم‌زمان زمینه‌ساز رفتارهای زیان‌بار نوینی نظیر بهره‌برداری از باگ‌های نرم‌افزاری و تخلیه استخرهای نقدینگی شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی قابلیت انطباق ارکان اختصاصی جرایم کلاهبرداری و سرقت بر رفتارهای واقع‌شده در بسترهای دیفای در حقوق کیفری ایران انجام شده است. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی-تحلیلی بوده و با تکیه بر منابع کتابخانه‌ای و بررسی اسناد قانونی تدوین یافته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که انطباق این رفتارها با ماده ۷۴۱ قانون مجازات اسلامی (کلاهبرداری رایانه‌ای) به دلیل خودکار بودن قراردادها، فقدان عنصر فریب انسانی و عدم شمول مفهوم اغفال بر ماشین بر اساس اصل تفسیر مضیق نصوص جزایی، با مانع جدی روبه‌روست. از سوی دیگر، انطباق با ماده ۷۴۰ همان قانون (سرقت رایانه‌ای) نیز به سبب تفاوت ماهوی میان «ربایش داده اطلاعاتی» با «انتقال ارزش اعتباری و دارایی رقومی» و نیز حاکمیت قاعده عرفی «کد همان قانون است»، رویه قضایی را دچار تشتت و چالش مفهومی ساخته است. در نهایت، نتایج حاکی از آن است که قوانین موضوعه فعلی فاقد کارآمدی لازم برای پوشش رفتارهای مخرب در پروتکل‌های غیرمتمرکز بوده و ضرورت جرم‌انگاری مستقل «کلاهبرداری سیستمی» و بازتعریف عنصر تصاحب در دارایی‌های رقومی احساس می‌شود.

کلمات کلیدی فارسی :
امور مالی غیرمتمرکز (DeFi)، قراردادهای هوشمند، کلاهبرداری رایانه‌ای، سرقت رایانه‌ای، دارایی‌های رقومی، مانور متقلبانه، حقوق کیفری اختصاصی.