جستجوی مقاله

مرز میان اضطرار تشریعی و ارتداد ظاهری؛ تحلیل ضمانت‌اجراهای کیفری با تکیه بر اصل حرمت دماء و قاعده تقیه

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 10

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی مطالعات علوم جامعه شناختی فرهنگی اجتماعی - سال دوم شماره دوم - تابستان 1405

نویسندگان :
مصطفی یزدان پناه کارشناس فقه و اصول: دانش آموخته مرکز مدیریت حوزه های علمیه


ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله :

چکیده فارسی :

تحلیل حقوقی و فقهی ارتداد همواره یکی از حساس‌ترین مسائل در منظومه حقوق کیفری اسلام است؛ به‌ویژه در مواردی که میان ابراز ظاهری خروج از دین و باور باطنی فرد تعارض رخ می‌دهد. در شرایط بحرانی، تهدید یا اضطرار، برخی افراد اقدام به گفتار یا اعمالی ناهمخوان با عقاید دینی می‌نمایند که در این پژوهش تحت عنوان «ارتداد ظاهری» مورد واکاوی قرار گرفته است. مسئله اصلی این پژوهش، تبیین مرزهای حقوقی ارتداد واقعیِ مستوجب حد از ارتداد ظاهری و بررسی نقش نهادهایی چون اضطرار تشریعی، قاعده تقیه و اصل احتیاط در دماء در زوال ضمانت‌اجراهای کیفری است. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی-تحلیلی با ابتنا بر منابع دست‌اول فقهی و حقوقی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تحقق جرم ارتداد بیش از هر چیز متکی بر احراز قصد انشایی، اراده آزاد و عناد باطنی است. در وضعیت اضطرار و تقیه، رابطه علیت میان ابراز ظاهری و انگیزه مجرمانه منقطع گشته و رکن روانی جرم منتفی می‌شود. افزون بر این، با تمسک به قاعده درء و اصل احتیاط در دماء، اد اضطرار، برخی افراد اقدام به گفتار یا اعمالی ناهمخوان با عقاید دینی می‌نمایند که در این پژوهش تحت عنوان «ارتداد ظاهری» مورد واکاوی قرار گرفته است. مسئله اصلی این پژوهش، تبیین مرزهای حقوقی ارتداد واقعیِ مستوجب حد از ارتداد ظاهری و بررسی نقش نهادهایی چون اضطرار تشریعی، قاعده تقیه و اصل احتیاط در دماء در زوال ضمانت‌اجراهای کیفری است. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی-تحلیلی با ابتنا بر منابع دست‌اول فقهی و حقوقی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تحقق جرم ارتداد بیش از هر چیز متکی بر احراز قصد انشایی، اراده آزاد و عناد باطنی است. در وضعیت اضطرار و تقیه، رابطه علیت میان ابراز ظاهری و انگیزه مجرمانه منقطع گشته و رکن روانی جرم منتفی می‌شود. افزون بر این، با تمسک به قاعده درء و اصل احتیاط در دماء، ادعای متهم مبنی بر وجود مضیقه یا تقیه، شبهه‌ای مسقط حد پدید می‌آورد که مانع از اجرای مجازات‌های حدی و صدور احکام سلب‌کننده حیات در رویه دادرسی کیفری می‌گردد.

کلمات کلیدی فارسی :
ارتداد ظاهری، اضطرار تشریعی، قاعده تقیه، اصل احتیاط در دماء، رکن روانی، حقوق کیفری اسلام.

دانلود فایل کامل مقاله


صدور گواهینامه نمایه سازی، چاپ و انتشار

من نویسنده این مقاله هستم


لینک ثابت به این مقاله:
https://iran-journals.com/doc/4355

دانلود فایل کامل مقاله


نحوه استناد به مقالات در پایگاه ایران ژورنال:
در صورتی که می خواهید در اثر پژوهشی خود به این مقاله ارجاع دهید، به سادگی می توانید از عبارت زیر در بخش منابع و مراجع استفاده نمایید:
یزدان پناه ، مصطفی، 1405، مرز میان اضطرار تشریعی و ارتداد ظاهری؛ تحلیل ضمانت‌اجراهای کیفری با تکیه بر اصل حرمت دماء و قاعده تقیه، https://iran-journals.com/doc/4355
در داخل متن نیز هر جا که به عبارت و یا دستاوردی از این مقاله اشاره شود پس از ذکر مطلب، در داخل پرانتز، مشخصات زیر نوشته می شود.
برای بار اول: (1405، یزدان پناه ، مصطفی؛)
برای بار دوم به بعد: (1405، یزدان پناه ؛)

جستجوی مقالات

ok