تأثیر تمرینات تناوبی با شدت بالا بر سطح BDNF، کارکردهای اجرایی و سلامت روان‌شناختی سالمندان پذیرش

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 20

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم - شماره دوم - تابستان 1405

نویسندگان :
آمنه بحرینی دکتری فیزیولوژی ورزش گرایش متابولیسم وتغذیه
حسین گلدشتی دکتری بیومکانیک ورزشی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4269

چکیده فارسی :

سالمندی با تغییرات تدریجی در ساختار و عملکرد دستگاه‌های مختلف بدن، به‌ویژه سیستم عصبی مرکزی، همراه است و این تغییرات می‌توانند موجب کاهش توانایی‌های شناختی، افت کارکردهای اجرایی و تضعیف سلامت روان‌شناختی شوند. در سال‌های اخیر، توجه پژوهشگران به استفاده از مداخلات غیردارویی، به‌ویژه فعالیت‌های ورزشی، برای کاهش پیامدهای ناشی از سالمندی افزایش یافته است. در این میان، تمرینات تناوبی با شدت بالا به‌عنوان یکی از روش‌های نوین تمرینی، به دلیل ایجاد سازگاری‌های فیزیولوژیکی و عصب‌شناختی گسترده، جایگاه ویژه‌ای در ارتقای سلامت سالمندان پیدا کرده‌اند. هدف از این مطالعه، مرور و تحلیل شواهد علمی مربوط به تأثیر تمرینات تناوبی با شدت بالا بر سطح فاکتور نوروتروفیک مشتق از مغز (BDNF)، کارکردهای اجرایی و سلامت روان‌شناختی سالمندان است. پژوهش حاضر از نوع مروری بوده و با بررسی، تحلیل و تلفیق مطالعات معتبر منتشرشده در این حوزه انجام شده است. یافته‌ها نشان داد که تمرینات تناوبی با شدت بالا از طریق افزایش سطح BDNF، تقویت نوروپلاستیسیته، بهبود خون‌رسانی و اکسیژن‌رسانی به مغز، افزایش فعالیت هیپوکامپ و قشر پیش‌پیشانی، کاهش التهاب مزمن و استرس اکسیداتیو و تنظیم انتقال‌دهنده‌های عصبی، موجب ارتقای عملکرد شناختی سالمندان می‌شوند. همچنین، این نوع تمرینات با بهبود حافظه کاری، توجه، برنامه‌ریزی، کنترل مهاری، انعطاف‌پذیری شناختی و تصمیم‌گیری، نقش مؤثری در ارتقای کارکردهای اجرایی دارند. از سوی دیگر، کاهش علائم افسردگی و اضطراب، افزایش احساس شادابی، ارتقای خودکارآمدی، افزایش تاب‌آوری روانی و بهبود کیفیت زندگی از مهم‌ترین پیامدهای روان‌شناختی این تمرینات محسوب می‌شود. با وجود مزایای فراوان، اجرای این برنامه‌های تمرینی باید متناسب با شرایط جسمانی، وضعیت سلامت و توانایی عملکردی سالمندان طراحی و تحت نظارت متخصصان انجام شود. در مجموع، می‌توان نتیجه گرفت که تمرینات تناوبی با شدت بالا، در صورت برنامه‌ریزی صحیح و اجرای اصولی، راهکاری ایمن، اثربخش و کم‌هزینه برای افزایش سطح BDNF، بهبود کارکردهای اجرایی و ارتقای سلامت روان‌شناختی سالمندان به شمار می‌روند و می‌توانند نقش مهمی در تحقق سالمندی سالم، حفظ استقلال عملکردی و ارتقای کیفیت زندگی این گروه از جامعه ایفا کنند.

کلمات کلیدی فارسی :
تمرینات تناوبی با شدت بالا، BDNF، کارکردهای اجرایی، سلامت روان‌شناختی، سالمندان، نوروپلاستیسیته، عملکرد شناختی.