تأثیر برنامه‌های مشترک آموزش مهارتی و جامعه‌پذیری بر کاهش فرسودگی تحصیلی و افزایش انگیزش دانش‌آموزان دوره‌های متوسطه و هنرستان

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 16

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم - شماره دوم - تابستان 1405

نویسندگان :
طوبی نیکنام کارشناسی آموزش ابتدایی، مدیریت آموزشی، آموزش و پرورش شهرستان فسا، فارس، ایران.
پروانه دیده روشن کارشناسی علوم اجتماعی، معاون پرورشی، آموزش و پرورش شهرستان فسا، فارس، ایران.
آمنه تهمتن کارشناسی الهیات و معارف اسلامی، دبیر، آموزش و پرورش شهرستان فسا، فارس، ایران.
عباس محبوب نژاد کارشناسی ارشد روان شناسی عمومی ، مدیر واحدآموزشی ، آموزش و پرورش شهرستان فسا، فارس، ایران.

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4245

چکیده فارسی :

مقدمه و هدف: فرسودگی تحصیلی به‌عنوان یک سندرم سه‌بعدی شامل خستگی مفرط عاطفی، بدبینی/بی‌تفاوتی تحصیلی و احساس ناکارآمدی درسی، یکی از چالش‌های بنیادین نظام‌های آموزشی در مقطع متوسطه و هنرستان‌ها محسوب می‌شود. از سوی دیگر، افت انگیزش درونی دانش‌آموزان و احساس بی‌ارتباطی محتوای درسی با نیازهای واقعی جامعه و بازار کار، زمینه تشدید این بحران را فراهم آورده است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی و مدل‌سازی تأثیر برنامه‌های تلفیقی آموزش مهارتی و فرآیندهای جامعه‌پذیری مدرسه‌محور بر کاهش نشانگان فرسودگی تحصیلی و ارتقای انگیزش دانش‌آموزان انجام گرفته است.
روش‌شناسی: این مطالعه با رویکرد توصیفی–تحلیلی و روش سنتزپژوهی روایتی–انتقادی انجام شد. جامعه پژوهش شامل متون تخصصی، مدل‌های نظری (نظریه خودتعیین‌گری دسی و رایان، نظریه شناخت اجتماعی بندورا و نظریه یادگیری تجربی کلپ) و اسناد بالادستی و تجارب آموزشی معتبر در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ بود. گزینش منابع بر اساس معیارهای ورود موضوعی و ارزیابی کیفی، و تحلیل اطلاعات از طریق کدگذاری و تحلیل مضمون انجام پذیرفت.
یافته‌ها: تحلیل داده‌ها نشان داد که ادغام آموزش‌های مهارتیِ عینی (کارگاهی، حسابداری کاربردی، حل مسئله واقعی) با برنامه‌های جامعه‌پذیری گروهی و ارزش‌محور (مسئولیت‌پذیری اجتماعی، کار تیمی، تقویت معنویت و اخلاق حرفه‌ای) از طریق سه سازوکار بنیادین عمل می‌کند: ۱) تقویت مؤلفه‌های خودتعیین‌گری (شایستگی، خودمختاری و تعلق اجتماعی)، ۲) افزایش ادراک معناداری تحصیلی و پیوند آموزش با آینده شغلی، و ۳) کاهش خستگی شناختی از طریق تنوع‌بخشی به فعالیت‌های یادگیری. همچنین، نقش هم‌افزای کادر تخصصی مدرسه در ایجاد این اکوسیستم مهارتی–پرورشی تبیین و در قالب ماتریس‌های فرآیندی تدوین گردید.
نتیجه‌گیری: برنامه‌های مشترک آموزش مهارتی و جامعه‌پذیری نه‌تنها یک عامل مداخله‌ای محافظت‌کننده در برابر فرسودگی تحصیلی هستند، بلکه به‌طور مستقیم به بازآفرینی انگیزش درونی، ارتقای خودکارآمدی و آماده‌سازی چندبعدی دانش‌آموزان برای ورود موفق به جامعه و عرصه حرفه‌ای منجر می‌شوند.

کلمات کلیدی فارسی :
آموزش مهارتی، جامعه‌پذیری تحصیلی، فرسودگی تحصیلی، انگیزش درونی، هنرستان‌ها و مدارس متوسطه، نظریه خودتعیین‌گری.