تبیین نقش هم افزایی علم، اخلاق و معنویت در شکل گیری هویت دینی دانش آموزان دورهٔ متوسطه با تأکید بر نقش معاون پرورشی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 23

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم شماره اول - بهار 1405

نویسندگان :
مجید احساسزاده .

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4237

چکیده فارسی :

هویت دینی دانش آموزان دورهٔ متوسطه در فرایندی چندبعدی و در تعامل میان شناخت، ارزشها، رفتار و تجربه های معنوی شکل میگیرد. در این فرایند، علم زمینهٔ شناخت و تحلیل واقعیت را فراهم میکند، اخلاق به رفتارها جهت و انسجام میبخشد و معنویت، زندگی فرد را با معنا و ارزشهای متعالی پیوند میدهد. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش همافزایی علم، اخلاق و معنویت در شکل گیری هویت دینی دانش آموزان دورهٔ متوسطه و بررسی جایگاه معاون پرورشی در این زمینه انجام شده است.
این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، تحلیلی ـ توصیفی است و بر پایهٔ مطالعهٔ اسنادی انجام شده است. داده های پژوهش از طریق بررسی منابع اسلامی، آثار نظری، کتابها و مقالات علمی مرتبط با هویت و تربیت دینی و اسناد بالادستی نظام آموزشوپرورش گردآوری و به شیوهٔ تحلیل مفهومی بررسی شدهاند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که هویت دینی پایدار، صرفاً از طریق انتقال مفاهیم دینی یا اجرای مناسک شکل نمیگیرد، بلکه حاصل تعامل میان معرفت، اخلاق و تجربهٔ معنوی در بستر خانواده، مدرسه و جامعه است. همچنین، معاون پرورشی میتواند از طریق ایجاد فضای امن برای گفت وگو و پرسشگری، پاسخگویی مستند به پرسشهای اعتقادی، حمایت از فعالیتهای مشارکتی، تقویت پیوند خانه و مدرسه و ارائهٔ الگوی رفتاری مناسب، در این فرایند نقش تسهیلگر و هدایتکننده داشته باشد.
بر اساس یافته های این مطالعه، برنامههای تربیتی مدارس باید از رویکردهای صرفاً شعاری و مناسکمحور فاصله گرفته و بر تجربهٔ زیستهٔ دانش آموزان، تفکر نقادانه، مسئولیت پذیری اخلاقی، مشارکت اجتماعی و پرورش معنویت درونی تأکید کنند. در این چارچوب، معاون پرورشی میتواند به عنوان یکی از عناصر مهم تربیتی مدرسه، زمینهٔ پیوند علم، اخلاق و معنویت را فراهم سازد.

کلمات کلیدی فارسی :
علم، اخلاق، معنویت، هویت دینی، دانش آموزان دورهٔ متوسطه، معاون پرورشی، تربیت دینی، مطالعهٔ اسنادی