تبیین نقش همافزایی علم، اخلاق و معنویت در شکلگیری هویت دینی دانشآموزان دورهٔ متوسطه با تأکید بر نقش معاون پرورشی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 23

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم شماره اول - بهار 1405

نویسندگان :
مجید احساس زاده .

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4221

چکیده فارسی :

هویت دینی دانش آموزان دورهٔ متوسطه در فرایندی چندبعدی و در تعامل میان شناخت، ارزشها، رفتار و تجربههای معنوی شکل میگیرد. در این فرایند، علم زمینهٔ شناخت و تحلیل واقعیت را فراهم میکند، اخلاق به رفتارها جهت و انسجام میبخشد و معنویت، زندگی فرد را با معنا و ارزشهای متعالی پیوند میدهد. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش همافزایی علم، اخلاق و معنویت در شکلگیری هویت دینی دانش آموزان دورهٔ متوسطه و بررسی جایگاه معاون پرورشی در این زمینه انجام شده است.
این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، تحلیلی ـ توصیفی است و بر پایهٔ مطالعهٔ اسنادی انجام شده است. داده های پژوهش از طریق بررسی منابع اسلامی، آثار نظری، کتابها و مقالات علمی مرتبط با هویت و تربیت دینی و اسناد بالادستی نظام آموزش وپرورش گردآوری و به شیوهٔ تحلیل مفهومی بررسی شدهاند. یافته های پژوهش نشان میدهد که هویت دینی پایدار، صرفاً از طریق انتقال مفاهیم دینی یا اجرای مناسک شکل نمیگیرد، بلکه حاصل تعامل میان معرفت، اخلاق و تجربهٔ معنوی در بستر خانواده، مدرسه و جامعه است. همچنین، معاون پرورشی میتواند از طریق ایجاد فضای امن برای گفتوگو و پرسشگری، پاسخگویی مستند به پرسشهای اعتقادی، حمایت از فعالیتهای مشارکتی، تقویت پیوند خانه و مدرسه و ارائهٔ الگوی رفتاری مناسب، در این فرایند نقش تسهیلگر و هدایت کننده داشته باشد.
بر اساس یافته های این مطالعه، برنامه های تربیتی مدارس باید از رویکردهای صرفاً شعاری و مناسک محور فاصله گرفته و بر تجربهٔ زیستهٔ دانش آموزان، تفکر نقادانه، مسئولیت پذیری اخلاقی، مشارکت اجتماعی و پرورش معنویت درونی تأکید کنند. در این چارچوب، معاون پرورشی میتواند به عنوان یکی از عناصر مهم تربیتی مدرسه، زمینهٔ پیوند علم، اخلاق و معنویت را فراهم سازد.

کلمات کلیدی فارسی :
علم، اخلاق، معنویت، هویت دینی، دانش آموزان دورهٔ متوسطه، معاون پرورشی، تربیت دینی، مطالعهٔ اسنادی