هوش مصنوعی مولد و آینده حرفه معلمی؛ بررسی فرصت‌ها، چالش‌ها و الزامات استفاده مسئولانه از فناوری‌های هوشمند در مدارس

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 34

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره چهارم - زمستان 1404

نویسندگان :
ناهید قنواتی لیسانس مهندسی فناوری اطلاعات ( IT )
نسرین بهرام‌ نژاد فوق لیسانس مهندسی فناوری اطلاعات (IT)
نسرین بهرام‌ نژاد فوق لیسانس مهندسی فناوری اطلاعات (IT)
صادق ذکایی محل خدمت ناحیه یک قزوین
دیانا زیرک ارشد روانشناسی تربیتی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4184

چکیده فارسی :

ظهور هوش مصنوعی مولد به‌عنوان یکی از مهم‌ترین تحولات فناورانه دهه اخیر، چشم‌انداز آموزش و ماهیت حرفه معلمی را با تغییرات بنیادین مواجه ساخته است. فناوری‌هایی که قادرند متن، تصویر، محتوای آموزشی، پرسش، بازخورد و سایر اشکال محتوای دیجیتال را تولید کنند، از یک سو فرصت‌های کم‌سابقه‌ای برای ارتقای کیفیت تدریس، شخصی‌سازی یادگیری، کاهش بخشی از فعالیت‌های تکراری معلمان، طراحی آموزشی، تولید محتوای متناسب با نیازهای یادگیرندگان و توسعه شایستگی‌های حرفه‌ای فراهم می‌آورند و از سوی دیگر، چالش‌هایی جدی در زمینه اعتبار اطلاعات، حریم خصوصی، امنیت داده‌ها، سوگیری الگوریتمی، وابستگی فناورانه، تقلب آموزشی، اصالت آثار داناش‌آموزان، عدالت آموزشی و بازتعریف هویت حرفه‌ای معلمان ایجاد می‌کنند. مقاله حاضر با هدف بررسی فرصت‌ها، چالش‌ها و الزامات استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی مولد در مدارس، به تحلیل ابعاد مختلف تأثیر این فناوری بر آینده حرفه معلمی می‌پردازد. این پژوهش با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از مطالعات و منابع علمی مرتبط، ضمن تبیین جایگاه هوش مصنوعی مولد در نظام آموزشی، نقش آن را در تحول وظایف، شایستگی‌ها و مسئولیت‌های حرفه‌ای معلمان بررسی می‌کند. یافته‌های تحلیلی نشان می‌دهد که هوش مصنوعی مولد نه صرفاً ابزاری برای خودکارسازی فرایندهای آموزشی، بلکه عاملی برای بازتعریف نقش معلم از انتقال‌دهنده مستقیم دانش به طراح، تسهیل‌گر، راهبر، ارزیاب و مربی یادگیری است. در چنین شرایطی، توانایی معلم در ارزیابی انتقادی خروجی‌های هوش مصنوعی، طراحی تعامل مؤثر انسان و ماشین، حفظ ملاحظات اخلاقی و تربیتی و استفاده هدفمند از فناوری اهمیت فزاینده‌ای پیدا می‌کند. بر این اساس، بهره‌گیری موفق و مسئولانه از هوش مصنوعی مولد مستلزم توسعه سواد هوش مصنوعی و شایستگی‌های دیجیتال معلمان، تدوین سیاست‌ها و دستورالعمل‌های روشن، حفاظت از داده‌های دانش‌آموزان، تقویت عدالت و دسترسی برابر، بازنگری در شیوه‌های ارزشیابی و آموزش اخلاق دیجیتال است. در نهایت، آینده حرفه معلمی نه در حذف نقش انسان، بلکه در شکل‌گیری الگویی مشارکتی میان توانمندی‌های انسانی و ظرفیت‌های هوش مصنوعی رقم خواهد خورد؛ الگویی که در آن فناوری در خدمت اهداف تربیتی قرار گرفته و قضاوت حرفه‌ای، مسئولیت اخلاقی و رابطه انسانی معلم و دانش‌آموز همچنان جایگاهی محوری خواهد داشت.

کلمات کلیدی فارسی :
هوش مصنوعی مولد، حرفه معلمی، آموزش هوشمند، شایستگی‌های حرفه‌ای معلمان، سواد هوش مصنوعی، تحول آموزشی، اخلاق هوش مصنوعی، یادگیری شخصی‌سازی‌شده، آموزش دیجیتال، استفاده مسئولانه از فناوری.