مداخلات یکپارچه سایکوانکولوژیک در مدیریت درد سرطان: رویکرد مبتنی بر شواهد در تعدیل درد، پریشانی روان‌شناختی و کیفیت زندگی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 17

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره اول - بهار 1404

نویسندگان :
ثریا همتی .

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3977

چکیده فارسی :

مدیریت درد سرطان در سال‌های اخیر از یک رویکرد صرفاً زیست‌پزشکی به سوی الگوهای چندبعدی و یکپارچه حرکت کرده است، زیرا تجربه درد در بیماران مبتلا به سرطان تنها بازتاب آسیب بافتی یا پیشرفت بیماری نیست، بلکه به‌طور هم‌زمان از عوامل روان‌شناختی، هیجانی، اجتماعی و معنوی نیز تأثیر می‌پذیرد. هدف این مقاله، تبیین جایگاه مداخلات یکپارچه سایکوانکولوژیک در مدیریت درد سرطان و بررسی شواهد مربوط به اثربخشی این مداخلات در تعدیل شدت درد، کاهش پریشانی روان‌شناختی و ارتقای کیفیت زندگی بیماران است. روش این نوشتار به‌صورت مروری-تحلیلی و مبتنی بر بررسی نظام‌مند متون و شواهد موجود در حوزه سایکوانکولوژی، روان‌شناسی سلامت و مراقبت‌های حمایتی سرطان تنظیم شده و در آن، نقش مداخلاتی مانند آموزش روان‌شناختی، درمان شناختی-رفتاری، ذهن‌آگاهی، آرام‌سازی، درمان‌های مبتنی بر پذیرش، مداخلات حمایتی-بیانی و رویکردهای خانواده‌محور در کنار مراقبت‌های پزشکی و تسکینی مورد توجه قرار گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که درد سرطان پدیده‌ای چندعلتی و درهم‌تنیده با اضطراب، افسردگی، ترس از پیشرفت بیماری، احساس ناتوانی، اختلال خواب و کاهش کارکردهای روزمره است و همین امر سبب می‌شود که مداخلات یکپارچه سایکوانکولوژیک بتوانند از طریق اصلاح ارزیابی شناختی درد، افزایش احساس کنترل، کاهش نشخوار فکری، تقویت راهبردهای مقابله‌ای و بهبود تنظیم هیجانی، به کاهش رنج ذهنی و ادراک درد کمک کنند. همچنین شواهد نشان می‌دهد که این مداخلات نه‌تنها به کاهش پریشانی روان‌شناختی می‌انجامند، بلکه در بهبود پایبندی درمانی، کیفیت ارتباط بیمار با تیم درمان، رضایت از مراقبت و ارتقای کیفیت زندگی نیز نقش معناداری دارند. در بسیاری از موارد، ترکیب مداخلات روان‌شناختی با درمان دارویی، مراقبت تسکینی، حمایت اجتماعی و توجه به نیازهای معنوی بیمار، نتایجی پایدارتر و عمیق‌تر از رویکردهای تک‌بعدی ایجاد می‌کند. نتیجه‌گیری کلی آن است که مدیریت مؤثر درد سرطان بدون توجه هم‌زمان به ابعاد روانی و اجتماعی تجربه بیماری ناقص خواهد بود و رویکرد یکپارچه سایکوانکولوژیک می‌تواند به‌عنوان بخشی ضروری از مراقبت جامع سرطان، زمینه کاهش درد، تخفیف پریشانی روان‌شناختی و بهبود کیفیت زندگی بیماران را فراهم سازد. ازاین‌رو، ادغام ساختاریافته خدمات سایکوانکولوژی در برنامه‌های درمان سرطان، آموزش تیم‌های درمانی و طراحی پروتکل‌های مبتنی بر شواهد، ضرورتی اساسی در نظام مراقبت از بیماران مبتلا به سرطان به شمار می‌آید.

کلمات کلیدی فارسی :
مداخلات سایکوانکولوژیک، درد سرطان، پریشانی روان‌شناختی، کیفیت زندگی، رویکرد مبتنی بر شواهد