جایگاه متون ادبی در تقویت ارزش‌های تربیتی و فرهنگی دانش‌آموزان

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 12

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال دوم - شماره دوم - تابستان 1405

نویسندگان :
مریم مرادی کارشناسی ارشد ادبیات، دبیر
فرهاد قره‌بیگی کارشناسی ارشد روان‌شناسی، مدیر مدرسه
نعیمه قربانی کارشناسی فلسفه، دبیر
مژده معینیان کارشناسی ادبیات، مدیر مدرسه

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3951

چکیده فارسی :

نظام آموزش و پرورش، فراتر از انتقال دانش و مهارت‌های درسی، مسئولیت مهمی در شکل‌دهی به شخصیت، نگرش‌ها، هویت فرهنگی و ارزش‌های تربیتی دانش‌آموزان بر عهده دارد. در این میان، دوره متوسطه به دلیل ویژگی‌های رشدی، عاطفی و هویتیِ خاصِ نوجوانان، از مهم‌ترین مراحل برای نهادینه‌سازی ارزش‌های اخلاقی، اجتماعی و فرهنگی به شمار می‌رود. یکی از ظرفیت‌های بنیادی و در عین حال کمتر مورد توجه در این عرصه، بهره‌گیری از متون ادبی است؛ متونی که نه‌تنها بازتاب‌دهنده تاریخ، فرهنگ و اندیشه ایرانی‌ـ‌اسلامی‌اند، بلکه سرشار از مضامین اخلاقی، تربیتی، انسانی و زیباشناختی هستند و می‌توانند به صورت مستقیم و غیرمستقیم در تربیت نسل نوجوان اثرگذار باشند.

پژوهش حاضر با هدف بررسی جایگاه متون ادبی در تقویت ارزش‌های تربیتی و فرهنگی دانش‌آموزان دوره متوسطه تدوین شده و از نوع مروری ـ تحلیلی است. در این مقاله، با تکیه بر منابع نظری، دیدگاه‌های تعلیم و تربیت، و نمونه‌هایی از متون برجسته ادب فارسی، تلاش شده است نشان داده شود که چگونه ادبیات می‌تواند به عنوان ابزاری تربیتی در خدمت رشد اخلاقی، تقویت هویت فرهنگی، افزایش همدلی، گسترش مسئولیت‌پذیری، و تعمیق فهم ارزش‌های انسانی قرار گیرد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که متون ادبی از طریق سازوکارهایی مانند الگوسازی، هم‌ذات‌پنداری، تأثیر عاطفی، و پرورش تفکر تأملی، زمینه مناسبی برای درونی‌سازی مفاهیم تربیتی در ذهن و رفتار دانش‌آموزان فراهم می‌کنند.

همچنین یافته‌های این مرور نشان می‌دهد که بهره‌گیری هدفمند از متون ادبی در برنامه‌های درسی و فعالیت‌های پرورشی مدارس می‌تواند به تقویت پیوند میان آموزش رسمی و تربیت فرهنگی منجر شود. در نتیجه، بازنگری در شیوه تدریس ادبیات فارسی، توجه به انتخاب متون متناسب با نیازهای تربیتی نوجوانان، و استفاده از روش‌های گفت‌وگومحور و تأمل‌برانگیز، از جمله راهکارهای مهم برای ارتقای کارکرد تربیتی ادبیات در مدرسه است.

کلمات کلیدی فارسی :
: متون ادبی، ارزش‌های تربیتی، ارزش‌های فرهنگی، دانش‌آموزان متوسطه، آموزش و پرورش، ادبیات فارسی.