درد سرطان در کودکان و نقش مداخلات روان‌شناختی: از مکانیسم‌های نوروبیولوژیک درد تا مدیریت بالینی

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 14

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره سوم - پاییز 1404

نویسندگان :
ثریا همتی پور

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3933

چکیده فارسی :

درد یکی از شایع‌ترین و ناتوان‌کننده‌ترین علائم در کودکان مبتلا به سرطان است که می‌تواند در نتیجه خود بیماری، روش‌های تشخیصی، جراحی، شیمی‌درمانی، پرتودرمانی و سایر مداخلات درمانی ایجاد شود.درد سرطان در کودکان پدیده‌ای چندبعدی است و ابعاد جسمانی، هیجانی، شناختی، رفتاری و اجتماعی را دربرمی‌گیرد.درک مکانیسم‌های نوروبیولوژیک درد می‌تواند به شناسایی عوامل مؤثر بر شدت و تداوم درد و انتخاب روش‌های مناسب کنترل آن کمک کند.فعال‌شدن گیرنده‌های درد، انتقال پیام‌های درد از طریق مسیرهای محیطی و نخاعی و پردازش آن‌ها در ساختارهای مغزی از مراحل اصلی تجربه درد محسوب می‌شوند.در کودکان مبتلا به سرطان، التهاب، آسیب بافتی، تحریک عصبی و عوارض ناشی از درمان می‌توانند موجب فعال‌شدن و حساس‌شدن سیستم‌های درد شوند.علاوه بر سازوکارهای زیستی، عوامل روان‌شناختی مانند اضطراب، ترس، افسردگی، استرس، افکار فاجعه‌ساز و انتظار درد می‌توانند ادراک و شدت درد را افزایش دهند.ازاین‌رو، مدیریت درد سرطان در کودکان نیازمند رویکردی چندوجهی و مبتنی بر تعامل عوامل زیستی، روان‌شناختی و اجتماعی است.مداخلات دارویی همچنان بخش مهمی از کنترل درد محسوب می‌شوند، اما استفاده از آن‌ها به‌تنهایی ممکن است تمام ابعاد تجربه درد کودک را پوشش ندهد.
مداخلات روان‌شناختی از جمله آموزش، آرام‌سازی، تنفس عمیق، حواس‌پرتی، تصویرسازی ذهنی، بازی‌درمانی، درمان شناختی ـ رفتاری و تکنیک‌های مبتنی بر ذهن‌آگاهی می‌توانند در کاهش شدت درد و اضطراب مؤثر باشند.این مداخلات با تعدیل توجه کودک نسبت به درد، کاهش برانگیختگی هیجانی، اصلاح شناخت‌های منفی و افزایش احساس کنترل، ظرفیت مقابله با درد را تقویت می‌کنند.همچنین مشارکت والدین و ایجاد ارتباط درمانی مناسب میان کودک، خانواده و تیم درمان می‌تواند نقش مهمی در کاهش ترس و افزایش همکاری کودک داشته باشد.ارزیابی منظم درد با استفاده از ابزارهای متناسب با سن و سطح شناختی کودک، بخش اساسی مدیریت بالینی محسوب می‌شود.انتخاب روش ارزیابی باید توانایی کودک در گزارش درد، شرایط بالینی و نوع درمان را در نظر بگیرد.ترکیب مداخلات دارویی و روان‌شناختی می‌تواند اثربخشی برنامه کنترل درد را افزایش داده و کیفیت زندگی کودک را بهبود بخشد.در مجموع، توجه هم‌زمان به مکانیسم‌های نوروبیولوژیک و عوامل روان‌شناختی درد، امکان ارائه مراقبتی جامع‌تر و فردمحورتر را فراهم می‌کند.بنابراین، ادغام مداخلات روان‌شناختی در برنامه‌های استاندارد مراقبت از کودکان مبتلا به سرطان می‌تواند به کاهش درد، اضطراب و پریشانی روان‌شناختی و افزایش سازگاری کودک و خانواده با فرایند درمان کمک کند.

کلمات کلیدی فارسی :
درد سرطان، کودکان مبتلا به سرطان، مکانیسم‌های نوروبیولوژیک درد، مداخلات روان‌شناختی، درمان شناختی ـ رفتاری، اضطراب، مدیریت درد، کنترل درد، کیفیت زندگی، درد مزمن، بازی‌درمانی، ذهن‌آگاهی، خانواده، مراقبت تسکینی.