آموزش در روزهای متفاوت؛ چگونه فضای مجازی می‌تواند به ادامه مسیر یادگیری دانش‌آموزان کمک کند؟

دسته بندی موضوعی : برنامه ریزی درسی و آموزشی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 20

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی پژوهش برتر - سال اول شماره چهارم - زمستان 1404

نویسندگان :
فاطمه فرهادی فاروجی کارشناسی ارشد الهیات ( گرایش فقه مبانی علوم انسانی )
سمیه فرهادی فاروجی کارشناسی ارشد علوم تربیتی( گرایش برنامه ریزی درسی )

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3904

چکیده فارسی :

تحولات اجتماعی، آموزشی و فناوری در سال‌های اخیر نشان داده است که یادگیری دانش‌آموزان دیگر الزاماً به کلاس درس، ساعت رسمی مدرسه و حضور هم‌زمان معلم و دانش‌آموز محدود نمی‌شود. تجربه آموزش مجازی در دوران همه‌گیری کرونا، اگرچه با مشکلاتی مانند نابرابری دسترسی، ضعف زیرساخت، کاهش تعامل انسانی و دشواری ارزشیابی همراه بود، ظرفیت مهمی را نیز آشکار کرد: امکان تداوم یادگیری در شرایطی که مدرسه نمی‌تواند به شکل معمول فعالیت کند. مسئله اصلی این پژوهش آن است که فضای مجازی چگونه می‌تواند از یک ابزار اضطراری برای عبور از تعطیلی مدارس به بستری پایدار برای استمرار یادگیری تبدیل شود. پژوهش حاضر با رویکرد مروری ـ تحلیلی انجام شده و برای تدوین چارچوب نظری آن، پژوهش‌ها و گزارش‌های علمی منتشرشده در سال‌های اخیر درباره یادگیری برخط، یادگیری ترکیبی، تعامل دانش‌آموز، سواد دیجیتال، عدالت آموزشی و نقش معلم بررسی و تحلیل شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اثرگذاری فضای مجازی بر استمرار یادگیری به خود فناوری وابسته نیست، بلکه حاصل تعامل میان دسترسی، کیفیت محتوا، طراحی آموزشی، حضور و هدایت معلم، خودتنظیمی دانش‌آموز، حمایت خانواده و سازوکارهای بازخورد و ارزشیابی است. فضای مجازی زمانی می‌تواند مسیر یادگیری را ادامه دهد که از حالت انتقال یک‌طرفه محتوا خارج شده و به محیطی برای گفت‌وگو، تمرین، بازخورد، مشارکت و تولید دانش تبدیل شود. بررسی مطالعات نشان می‌دهد یادگیری ترکیبی و طراحی فعالیت‌های فعال، ظرفیت بیشتری برای افزایش مشارکت و پیامدهای یادگیری دارند، در حالی که استفاده منفعلانه و طولانی از ابزارهای دیجیتال می‌تواند به کاهش درگیری تحصیلی منجر شود. بر اساس یافته‌ها، الگوی پیشنهادی پژوهش بر پنج محور «دسترسی عادلانه، محتوای هدفمند، معلمِ راهبر، یادگیرنده خودتنظیم و ارزشیابی مستمر» استوار است. نتیجه پژوهش تأکید می‌کند که فضای مجازی نباید جایگزین مدرسه و رابطه انسانی معلم و دانش‌آموز تلقی شود، بلکه باید به‌عنوان امتداد مدرسه و پشتیبان یادگیری مورد استفاده قرار گیرد.

کلمات کلیدی فارسی :
آموزش مجازی، یادگیری ترکیبی، فضای مجازی، تداوم یادگیری، دانش‌آموز، سواد دیجیتال، عدالت آموزشی، خودتنظیمی یادگیری، تعامل معلم و دانش‌آموز، فناوری آموزشی