تأثیر سرمایه روان‌شناختی و انعطاف‌پذیری شناختی بر بهزیستی شغلی فرهنگیان با نقش میانجی تاب‌آوری حرفه‌ای

دسته بندی موضوعی : علوم تربیتی و روانشناسی

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 14

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
اولین همایش تحلیل و بررسی جایگاه ، کارکرد و شیوه های آموزش در جامعه مدرن ، چالش ها و راهکارهای فعلی درسطح ملی و بین المللی

نویسندگان :
فرزانه آزادطلب کارشناسی آموزش راهنمایی و مشاوره، مدیر دبستان، شاهین شهر، اصفهان.

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/3812

چکیده فارسی :

زمینه: بهزیستی شغلی معلمان به عنوان یکی از مؤلفه‌های اساسی سلامت روان در محیط کار، نقشی تعیین‌کننده در کیفیت فرایند یاددهی-یادگیری و پیامدهای تربیتی نظام آموزشی ایفا می‌کند. با توجه به فشارها و چالش‌های متعدد حرفه معلمی، شناسایی عواملی که بتوانند بهزیستی شغلی معلمان را ارتقا دهند، از اولویت‌های اساسی پژوهش‌های روان‌شناسی تربیتی و مدیریت آموزشی محسوب می‌شود.
هدف: این مقاله با هدف تبیین رابطه ساختاری بین سرمایه روان‌شناختی و انعطاف‌پذیری شناختی با بهزیستی شغلی فرهنگیان با تأکید بر نقش میانجی تاب‌آوری حرفه‌ای انجام شد.
روش: این پژوهش از نوع مروری کیفی است که با بررسی و تحلیل نظام‌مند پژوهش‌های پیشین در حوزه‌های سرمایه روان‌شناختی، انعطاف‌پذیری شناختی، تاب‌آوری حرفه‌ای و بهزیستی شغلی انجام شده است. مقالات و منابع مرتبط از پایگاه‌های معتبر علمی شامل اسکوپوس، ERIC، مگ¬ایران، ایران¬ژونال و سیلیویکا در بازه زمانی ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۴ مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند و یافته‌های آن‌ها در قالب یک مدل مفهومی یکپارچه ارائه شده است.
یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش نشان داد که سرمایه روان‌شناختی و انعطاف‌پذیری شناختی به‌عنوان دو متغیر پیش‌بینی‌کننده مهم، تأثیر مستقیم و معناداری بر بهزیستی شغلی معلمان دارند. همچنین، تاب‌آوری حرفه‌ای نقش میانجی معناداری در رابطه بین سرمایه روان‌شناختی و انعطاف‌پذیری شناختی با بهزیستی شغلی ایفا می‌کند. نتایج حاکی از آن بود که سرمایه روان‌شناختی از طریق فراهم کردن منابع مقابله‌ای (خودکارآمدی، امید، خوش‌بینی و تاب‌آوری عمومی) و انعطاف‌پذیری شناختی از طریق تغییر چارچوب ارزیابی و بازتعریف موقعیت‌های تنش‌زا، تاب‌آوری حرفه‌ای معلمان را تقویت می‌کنند و این تاب‌آوری به نوبه خود به افزایش بهزیستی شغلی می‌انجامد.
نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های این پژوهش، سرمایه روان‌شناختی و انعطاف‌پذیری شناختی نه‌تنها به‌طور مستقیم بر بهزیستی شغلی معلمان تأثیر می‌گذارند، بلکه از طریق تقویت تاب‌آوری حرفه‌ای، این تأثیر را عمیق‌تر و پایدارتر می‌سازند. بنابراین، طراحی و اجرای برنامه‌های مداخله‌ای برای تقویت این سه سازه در دوره‌های ضمن‌خدمت معلمان، می‌تواند به‌عنوان یک راهبرد مؤثر برای ارتقای بهزیستی شغلی و در نتیجه، بهبود کیفیت نظام آموزشی مورد استفاده قرار گیرد. پیشنهاد می‌شود که در پژوهش‌های آتی، نقش متغیرهای تعدیلگر محیطی مانند فرهنگ مدرسه و حمایت سازمانی در این مدل مورد بررسی قرار گیرد.

کلمات کلیدی فارسی :
سرمایه روان‌شناختی، انعطاف‌پذیری شناختی، تاب‌آوری حرفه‌ای، بهزیستی شغلی، معلمان.